بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

بهمن ریاحی (صبری)

درباره

سن: ۴۴
ملیت: ايران
مذهب: بدون باور مذهبی
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۶ بهمن ۱۳۶۵
محل: زندان مرکزی (عادل آباد)، شيراز، استان فارس، ايران
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: عضویت در گروه چریکی مخالف نظام; ضد انقلاب
سن در زمان ارتکاب جرم: ۴۲

ملاحظات

در دوران بازداشت به شدت شکنجه شده بود. به گفته نزدیکانش بندهای انگشتان یکی از دستان او قطع بود و آثار سوختگی شدید بر روی کمرش دیده می‌شد.

اطلاعات در خصوص اعدام آقای بهمن ریاحی (صبری) فرزند خدیجه و حبیب‌الله از طریق فرم الکترونیکی ارسالی از سوی یکی از بستگان آقای ریاحی در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۹۶ و همچنین مصاحبه بنیاد عبدالرحمن برومند با یکی از بستگان وی در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۹۶ بدست آمده است. اطلاعات تکمیلی در این خصوص از کتاب «سیاووشان، یادواره جان‌باختگان حزب رنجبران ایران» نوشته‌ی باقر مرتضوی گرفته شده است.

آقای بهمن ریاحی متولد سال ۱۳۲۱ در یکی از روستاهای نزدیک شهر شهرکرد در استان چهارمحال بختیاری بود. خانواده مادری‌اش از ایل قشقایی و تبار پدری‌اش لُر بود. به دلیل احترام خانواده به پدربزرگ مادری‌، نام خانوادگی مادر که ریاحی بود به جای نام خانوادگی پدر (صبری) برای او برگزیده شد. نزدیکان آقای ریاحی، ایشان را فردی صمیمی، آرام و مؤدب که همیشه لبخند به لب داشت توصیف می‌کنند. (مصاحبه بنیاد برومند و کتاب سیاووشان)

اوایل دهه‌ی ۴۰، آقای ریاحی دانشجوی رشته‌ی پزشکی دانشگاه تهران بود. فعالیتهای سیاسی دوران دانشجویی باعث اخراج او از دانشگاه و فرار از ایران شد. پس از چندی در ایتالیا در رشته‌ی فیزیک تا مقطع فوق لیسانس ادامه تحصیل داد و در همان دوران به عضویت کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی (اتحادیه ملی)* و سازمان انقلابی** حزب توده ایران*** درآمد و به فعالیتهای حزبی پرداخت. )کتاب سیاووشان)

آقای ریاحی اندکی پس از انقلاب ۱۳۵۷ به ایران بازگشت و با عضویت در حزب رنجبران به فعالیتهای سیاسی خود در ایران ادامه داد. (مصاحبه بنیاد برومند و فرم الکترونیکی) بنابر اطلاعات موجود، آقای ریاحی در تشکیل گروه مسلح حزب رنجبران در منطقه قشقایی در استان فارس نقش عمده‌ای داشت. آقای ریاحی از سال ۱۳۶۰ به مدت ۲ سال به صورت مخفی زندگی می‌کرد. (کتاب سیاووشان)

بنابر اظهار یکی از بستگان آقای ریاحی، وی پس از بازگشت به ایران ازدواج کرد. اما با شروع زندگی مخفی، همسر آقای ریاحی تقاضای طلاق کرد و از ایشان جدا شد. (مصاحبه بنیاد برومند)

دستگیری و بازداشت

آقای ریاحی در سال ۱۳۶۲ در اصفهان توسط گشت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شناسایی و دستگیر شد. در مورد جزئیات دستگیری و بازداشت او اطلاعی در دست نیست. بنابر اطلاعات موجود آقای ریاحی در سالهای بین ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۵ در زندان چند شهر مختلف از جمله زندان شهرکرد، زندان دستگرد در اصفهان و زندان عادل‌آباد در شیراز نگهداری می‌شد. آقای ریاحی در این مدت امکان ملاقات با خانواده‌اش را داشت. (مصاحبه بنیاد برومند و کتاب سیاووشان) به گفته یکی از بستگان آقای ریاحی ایشان در طول مدت بازداشت تحت شکنجه قرار گرفته بود. (مصاحبه بنیاد برومند)

دادگاه

بنابر اطلاعات موجود، آقای ریاحی در جلسه یا جلسات دادرسی به وکیل دسترسی نداشت. (مصاحبه بنیاد برومند) از دیگر جزئیات جلسه یا جلسات دادگاه ایشان اطلاعی در دست نیست.

اتهامات

اتهام آقای ریاحی «عضویت در حزب رنجبران» عنوان شد. (مصاحبه بنیاد برومند) از جزئیات این اتهام اطلاعی در دست نیست.

مدارک و شواهد

در منابع موجود نشانی از مدارک ارائه شده علیه آقای ریاحی وجود ندارد.

دفاعیات

از دفاعیات آقای ریاحی اطلاعی در دست نیست.

با وجود اینکه حکم اعدام آقای ریاحی صادر شده بود، به خانواده‌ ایشان اعلام شد که او قرار است از زندان آزاد شود.

حکم

از جزئیات حکم اعدام صادر شده علیه آقای بهمن ریاحی اطلاعی در دست نیست.

بنابر اطلاعات موجود، با وجود اینکه حکم اعدام آقای ریاحی صادر شده بود، به خانواده‌ ایشان اعلام شد که قرار است آقای ریاحی از زندان آزاد شود. زمانی که خواهر و برادر آقای ریاحی برای تحویل گرفتن ایشان از شهرکرد به زندان عادل‌آباد در شیراز مراجعه کردند، به آنها اطلاع داده شد که حکم اعدام آقای ریاحی صادر شده و این آخرین ملاقات آنها خواهد بود.

چند روز بعد از آخرین ملاقات و در تاریخ ۶ بهمن سال ۱۳۶۵ آقای بهمن ریاحی در زندان عادل‌آباد شیراز به دار آویخته شد.

جنازه‌ آقای ریاحی یک روز بعد از اعدام به خانواده‌اش تحویل داده شد و در قبرستان محل زندگی‌ خانواده‌اش به خاک سپرده شد. به گفته‌ی یکی از بستگان آقای ریاحی، در زمان شستشوی جسد آثار شکنجه بر بدن آقای ریاحی به وضوح قابل مشاهده بود، بدین صورت که بندهای انگشتان یکی از دستان او قطع بود و آثار سوختگی شدید بر روی کمرش دیده می‌شد. به خانواده‌ی آقای ریاحی اجازه داده نشد که مراسم ختم را در مسجد برگزار کنند. (مصاحبه بنیاد برومند)

--------------------

*   کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی (اتحادیه ملی) در سال ۱۳۳۹ از به هم پیوستن تشکل‌های دانشجویان ایرانی مقیم خارج از ایران (مانند کشورهای فرانسه، انگلستان، آلمان و آمریکا) شکل گرفت. برخلاف اهداف اولیه برای تأسیس، در سالهای پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بسیاری از دانشجویان عضو این سازمان در مخالفت با حکومت پهلوی فعالیت می‌کردند.
** حزب توده ایران توسط گروهی از روشنفکران غالبا کمونیست در سال ۱۳۲۰ تاسیس شد. این حزب در آغاز برای جلب اقشار مذهبی خط مشی معتدل و اصلاح طلبانه‌ داشت و حزب توده نامیده شد. گرایش مارکسیستی و مواضع ضد امپریالیستی و ضد فاشیستی حزب، موجب شد تا در میان روشنفکران و اقشار تحصیلکرده بیشترین نفوذ را پیدا کند. در اواخر دهه ۲۰ و اوایل دهه ۳۰ خورشیدی حزب توده توانست با اتکاء بر سازماندهی سراسریش که شامل گروه‌های کارگری، جوانان، زنان و شبکه مخفی نظامی (سازمان نظامی حزب توده ایران) می‌شد، نقش مهمی در صحنه سیاسی ایران ایفا کند.
پس از سوء قصد به جان محمد رضا شاه پهلوی در بهمن سال ۱۳۲۷، حزب توده غیرقانونی اعلام شد. با این حال فعالیت‌های مخفی حزب و نیز انتشار نشریات متعددش کماکان ادامه یافت. پس از کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲، شبکه نظامی حزب از میان رفت، بسیاری از رهبرانش یا دستگیر شدند و یا ناگزیر از تبعید، عمدتا راهی اتحاد جماهیر شوروی و یا کشورهای اروپای شرقی شدند. با سرکوب حزب و انشعاب‌های متعددی که در سال‌های پس از آن بخاطر پیروی از سیاست شوروی  و به ویژه پیدایش جنبش مسلحانه چریکی در اواخر دهه چهل رخ داد،  نفوذ سیاسی حزب در میان روشنفکران و اقشار تحصیل کرده جامعه به تدریج ضعیف شد.
پس از انقلاب ۱۳٥۷، حزب توده با انقلابی و ضد امپریالیست خواندن آیت‌الله خمینی و رژیم جمهوری اسلامی، به حمایت و همکاری فعالانه با آن پرداخت. با وجودی که این حزب هرگز در زمره مخالفان رژیم جمهوری اسلامی قرار نگرفت، اما از سال ۱۳٦۱ هدف حملات رژیم قرار گرفت و اکثر رهبران و اعضایش از جمله در شاخه نظامی احیا شده‌اش، دستگیر شدند و به زندان افتادند. در جریان کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، بسیاری از اعضای زندانی حزب اعدام شدند. حزب توده با پشت سر گذاردن چندین انشعاب، فعالیت‌هایش را از اوایل دهه هفتاد در تبعید همچنان ادامه می‌دهد.
*** سازمان انقلابی حزب توده ایران یکی از انشعابات حزب توده ایران بود که از اعضای جوان حزب که ساکن اروپای غربی بودند، شکل گرفت. این سازمان پس از انقلاب ۱۳۵۷ نام خود را به حزب رنجبران ایران تغییر داد و نشریه‌ی رنجبر را منتشر کرد.

تصحیح و یا تکمیل کنید