بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

حسن حسن‌زاده

درباره

سن: ۱۸
ملیت: ايران
مذهب: احتمال قوی اسلام
وضعیت تأهل: مجرد

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۲۹ دی ۱۳۹۵
محل: زندان تبریز، تبريز، استان آذربايجان شرقی، ايران
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: قتل
سن در زمان ارتکاب جرم: ۱۵

ملاحظات

در زمان وقوع قتلی که به او نسبت داده شده تنها پانزده سال داشت

خبر اعدام آقای حسن حسن‌زاده از سوی خبرگزاری هرانا (۲۹ دی ۱۳۹۵) و سازمان حقوق بشر ایران (۷ بهمن ۱۳۹۵) منتشر شد. سازمان عفو بین‌الملل در تاریخ ۲۹ فروردین ۱۳۹۶ خواستار توقف این حکم اعدام شده بود.

پرونده آقای حسن‌زاده به کشته شدن یک فرد مرتبط است. آقای حسن‌زاده در زمان وقوع حادثه تنها ۱۵ سال داشته است.

قوانین بین‌المللی به طور اکید استفاده از مجازات اعدام را برای افرادی که در هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال سن بوده‌‌اند ممنوع کرده است. ایران به عنوان یکی از کشورهای عضو میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون حقوق کودک متعهد گشته است که افرادی را که در دوران کودکی مرتکب جرم شده‌‌اند اعدام نکند. 

دستگیری و بازداشت

در مورد جزئیات دستگیری و بازداشت آقای حسن‌زاده اطلاعی در دست نیست. بر اساس اطلاعات موجود، آقای حسن‌زاده مدت ۲ سال و نیم در بند جوانان زندان مرکزی تبریز به سر برد.

دادگاه

درباره جلسه یا جلسات دادگاه آقای حسن‌زاده اطلاعی در دست نیست.

اتهامات

آقای حسن‌زاده به «قتل» متهم شد.  

در شرایطی که حداقل تضمین‌های دادرسی رعایت نمی‌شود و متهمان از محاکمه منصفانه محروم‌اند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می‌شود مسلم و قطعی نیست.

مدارک و شواهد

در گزارش این اعدام نشانی از مدارک ارائه شده علیه آقای حسن‌زاده نیست.

دفاعیات

آقای حسن‌زاده ۱۵ ساله و زیر سن قانونی بود. از دفاعیات  او اطلاعی در دست نیست.

خلاصه‌ای از ایرادهای حقوقی دادرسی آقای حسن حسن‌زاده

حسن حسن‌زاده  به هنگام ارتکاب قتل پانزده سال داشته است. گرچه سن مسئولیت کیفری در حقوق ایران سن بلوغ است و او به هنگام قتل بالغ بوده است، اما با تغییر قانون مجازات اسلامی در سال ۹۲ امکان رهای نوجوانان کمتر از ۱۸ سال از مجازات اعدام پیش‌بینی شد. بر اساس ماده ۹۱ این قانون: «در جرایم موجب حد يا قصاص هرگاه افراد بالغ كمتر از هجده سال، ماهيت جرم انجام‌شده و يا حرمت آن را درک نکنند و يا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه به سن آنها به مجازات‌هاي پيش‌بينی شده در اين فصل محکوم می‌شوند.دادگاه برای تشخيص رشد و کمال عقل می‌تواند نظر پزشکی قانونی را استعلام يا از هر طريق ديگر که مقتضی بداند، استفاده کند.» در این پرونده مقامات قضایی مربوطه ظاهرا اعتقادی به این که آقای حسن‌زاده در زمان قتل از لحاظ عقلی بالغ نبوده است نداشته‌اند اما می‌توان گفت عموما فردی در پانزده سالگی به سختی بتواند ماهیت عمل خود را همانند بزرگسالان درک کند. اکنون که قانون جدید امکانی برای نجات محکومان به اعدام زیر ۱۸ سال پیش‌بینی کرده است چرا برخی از نوجوانان شامل این قانون نمی‌شوند اما برخی موارد مشابه توانسته‌اند با استفاده از این ماده از اعدام نجات پیدا کنند؟

حکم

آقای حسن حسن‌زاده به اعدام محکوم شد ودر سن ۱۸ سالگی در سحرگاه بیست و نهم دی ماه ۱۳۹۵ در محوطه زندان تبریز به دار آویخته شد.

تصحیح و یا تکمیل کنید