بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

فتحعلی

درباره

ملیت: ايران
مذهب: احتمال قوی اسلام
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۲۸ خرداد ۱۳۸۲
محل: تهران، استان تهران، ايران، زندان قصر
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: قتل

ملاحظات

خبراعدام آقای فتحعلی در روزنامه ایران مورخ ۲۹ خرداد ۱۳۸۲ منتشر شد. اطلاعات تکمیلی درباره محاکمه وی در روزنامه‌های ایران در تاریخ ۲۱ شهریور ۱۳۸۱ و اطلاعات مورخ ۱۳ آبان ۱۳۷۸ درج شده بود.

آقای فتحعلی کارگر کشتارگاه بود.

دستگیری و بازداشت

بر اساس گزارش روزنامه اطلاعات، در ۱۴ بهمن ۱۳۷۶اجساد یک زن و ٢ فرزندش که با ضربات چاقو به قتل رسیده بودند در منزلشان کشف شد. همسر این زن به ماموران گفت که باجناقش آقای فتحعلی با آنها کدورت داشته است با صدور دستور قضایی، آقای فتحعلی به اتهام قتل بازداشت شد.

دادگاه

اولین جلسه رسیدگی به این پرونده در۱۲ آبان ۱۳۷۸ درشعبه ۱۶۰۷ مجتمع امور جنایی تهران تشکیل شد.(روزنامه اطلاعات) اطلاع دیگری درباره جلسه یا جلسات دادگاه آقای فتحعلی در دست نیست.

اتهامات

اتهامآقای فتحعلی "قتل" گزارش شده است.

در شرایطی که حداقل تضمین‌های دادرسی رعایت نمی شود و متهمان از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست.

مدارک و شواهد

به گزارش رسانه‌ها، وجود لکه‌های خون روی پیراهن آقای فتحعلی که مشخص شد از گروه خونی یکی ازمقتولان بوده است، غیبت چند ساعته وی از محل کارش در زمان وقوع قتل، گم شدن یک کارد سلاخی کههمیشه در منزل داشت و شهادت همسایگان مبنی بر دیدن مردی که با یک خودرو با عجله از محل قتل فرار کرد، مدارکی بودند که علیه آقای فتحعلی ارائه شد.

دفاعیات

آقای فتحعلی در بازجویی‌ها و دادگاه خود را بی‌گناه خواند و هرگز به این جرم اعتراف نکرد. از دفاعیات وی اطلاعی در دست نیست.

حکم

قاضی با توجه به روند پرونده آن را از موارد لوث* تشخیص داد و قرار شد اولیای دم با اجرای مراسم قسامه** سرنوشت آقای فتحعلی را روشن كنند. خانواده مادر کودکان که از اولیای دم بودند گذشت کردند ولی پدر کودکان با پنجاه بار سوگند یادكردن از دادگاه خواست باجناقش را به خاطر قتل عام خانواده‌اش به قصاص نفس محكوم كند.

دادگاه با استناد به اجرای قسامه از سوی شاکی، آقای فتحعلی را به ۲ بار اعدام محکوم کرد و شعبه ۳۱ دیوان عالی کشور نیز رای صادره را تایید نمود.

مطابق قانون مجازات اسلامی برای اثبات قتل عمدی با قسامه، سوگند ۵۰ مرد از خویشاوندان و بستگان شاکی لازم است و امکان تکرار قسم برای شاکی وجود ندارد. بدین معنی که برای اثبات اتهام قتل عمد متهم شاکی نمی‌تواند به تنهایی ۵۰ بار قسم را تکرار نماید. این در حالی است که بنابر اطلاعات موجود در این پرونده، شاکی با تکرار ۵۰ قسم در دادگاه اتهام قتل عمد متهم را اثبات کرده است.

 آقای فتحعلی در۲۸ خرداد ۱۳۸۲ در محوطه زندان قصر تهران به دارآویخته شد.

-------------------------------

*در قتل و جراحات هرگاه دلیلی مبنی براینکه شخص معینی، مرتکب قتل یا جرح شده وجود نداشته باشد و لوث محقق شود یعنی قاضی به ارتکاب قتل یا جرح از سوی متهم خاصی ظن پیدا کند، مدعی می‌تواند «قتل یا جرح» را به وسیله قسامه اثبات کند.
**قسامه به معنای قسم یادکردن گروهی از افراد است و به عنوان یکی از دلایل اثبات اتهام و یا تبرئه از اتهام جنایت (عمدی و یا غیرعمدی) در حقوق کیفری ایران پذیرفته شده است. مطابق قانون مجازات اسلامی، قسامه در مواردی اجرا می شود که جنایتی رخ داده و دلیل، مدرک و یا شاهدی برای اثبات اتهام جنایت به متهم پرونده وجود نداشته باشد، با این حال به صرف وجود قرینه یا اماره‌ای علیه متهم، برای قاضی شک ایجاد شده که جنایت توسط متهم انجام شده است؛ در اصطلاح فقهی به این حالت «لوث» گفته می شود. در صورت وجود «لوث»، قاضی مکلف است از متهم بخواهد برای رد اتهامش دلیل ارائه کند و اگر متهم دلیلی بر بی‌گناهی خودش داشته باشد تبرئه می‌شود. در غیر این صورت، شاکی می‌تواند برای اثبات انجام جنایت توسط متهم، اقامه قسامه نموده یا از متهم بخواهد برای رد اتهام از خودش، قسامه را اجرا کند. این در حالی است که اجبار متهم به ارائه دلیل برای رد اتهام و اثبات بی‌گناهی خود بر خلاف اصل برائت و ناقض حق سکوت متهم است. اصل برائت که در قانون اساسی و قانون آئین دادرسی کیفری و نیز اسناد بین‌المللی مورد پذیرش ایران به رسمیت شناخته شده مقرر می‌دارد همه‌ افراد بی‌گناه محسوب می‌شوند مگر اینکه جرم منتسب به آنها اثبات شود. متهم برای اثبات بی‌گناهی خویش لازم نیست دلیل بیاورد و این وظیفه‌ مقام تعقیب‌کننده (دادستان و یا شاکی خصوصی) است که با ارائه‌ شواهد و مدارک کافی اتهام انتسابی به متهم را اثبات کند. حق سکوت نیز یکی از حقوق دفاعی متهم است و به او این حق را می‌دهد که از پاسخ دادن به سوالات در مورد اتهام انتسابی خودداری کند و این سکوت نباید دلیل یا نشانه مجرمیت یا بی‌‌گناهی او تلقی شود.
برای اثبات قتل عمدی با قسامه، سوگند ۵۰ مرد از خویشاوندان و بستگان شاکی لازم است. برای رد اتهام قتل عمد نیز ۵۰ مرد از خویشان و بستگان متهم باید بر بی‌گناهی او قسم یاد کنند. در صورتی که تعداد خویشان و بستگان متهم کمتر از ۵۰ نفر باشند، متهم می تواند به تعداد قسم‌های باقیمانده تا حدنصاب، قسم‌ بخورد. در اثبات قتل عمدی، امکان تکرار قسم برای شاکی وجود ندارد.
همچنین لازم نیست کسانی که قسم می‌خورند شاهد ارتکاب جنایت باشند و علم آنها به آنچه بر آن سوگند یاد می‌کنند، کافی است.
در فقه حنفی، قسامه تنها برای نفی اتهام از متهم قابل انجام است و شاکی نمی تواند برای اثبات اتهام جنایت به متهم از آن استفاده کند. در حالی که در فقه شیعه، در مرحله اول قسامه برای اثبات اتهام متهم از سوی شاکی انجام می‌شود و چنانچه شاکی از انجام قسامه خودداری کرده و از متهم اجرای قسامه را درخواست کند، متهم می‌تواند برای رد اتهام خود، قسامه را اجرا نماید.

تصحیح و یا تکمیل کنید