بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

رحیم رشیدی

درباره

سن: ۵۰
ملیت: ايران
مذهب: اسلام (سنی)
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۸ آبان ۱۳۹۲
محل: زندان مرکزی (عادل آباد)، شيراز، استان فارس، ايران
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: در اختیار داشتن مواد مخدر
سن در زمان ارتکاب جرم: ۴۶

ملاحظات

خبر اعدام آقای رحیم رشید فرزند جعفر،‌ از مصاحبه بنیاد عبدالرحمن برومند با یکی از نزدیکان وی (١٩ شهریور ١٣٩۶) به دست آمده است. اطلاعات تکمیلی در باره اعدام آقای رشید به همراه ٢ نفر دیگر ازوبسایت‌های خبرگزاری کردپا و خبرگزاری فرات (۸ آبان ۱۳۹۲) جمع‌آوری شده است.

آقای رشیدی، متاهل، دارای سه پسر و دو دختر، کرد، سنی مذهب و اهل روستای جتر از توابع منطقه سوما برادوست ارومیه در آذربایجان غربی بود. او روحانی و در روستای قولنجی امام جماعت بود. آقای رشیدی مابین سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲ عضو تشکیلات مخفی حزب دمکرات کردستان ایران بود.

بر اساس اطلاعات موجود، آقای رشیدی در سال ١٣٧٢ به جرم قاچاق مخدر دستگیر شد و پس از ١١ سال حبس در زندان‌های ارومیه و بندرعباس مورد عفو قرار گرفت و آزاد شد.

«عمویم انسان خیلی وطن پرستی بود. خیلی روی کرد بودنش تعصب داشت. در هر روستا یا مجلسی سعی می کرد از حق کرد و سرنوشت کرد حرف بزند، حتی یک یا دوبار به او هشدار داده بودند که دور سیاست را خط بکش و ملایی خودت را بکن و در مورد سیاسی با مردم حرف نزن و گرایش مردم را هم به سوی خودت نکش.» (مصاحبه بنیاد با برادرزاده آقای رشیدی)

پرونده آقای رشیدی به جرائم مواد مخدر در سال ١٣٨٨ در شیراز ارتباط دارد.

دستگیری و بازداشت

ماموران نیروی انتظامی، آقای رشیدی را پس از بازرسی ماشینش در ایست بازرسی شیراز- تهران در اواخر سال ١٣٨٨ دستگیر کردند. (مصاحبه)

آقای رشیدی سپس به بازداشتگاه اداره اطلاعات شیراز منتقل شد. ماموران امنیتی پس از مدتی او را به زندان مرکزی شیراز منتقل کردند. او چهار سال در زندان شیراز زندانی بود.

آقای رشیدی به خاطر طولانی بودن مسیر، یک بار در ماه خانواده‌اش را به صورت حضوری ملاقات می‌کرد. خانواده‌اش پس از دستگیری برای او وکیل گرفتند و او امکان دسترسی و ملاقات با وکیلش را داشت. (مصاحبه بنیاد با برادرزاده آقای رشیدی)

دادگاه

دادگاه آقای رشیدی در اواخر مهرماه ۱۳۹۲ تشکیل شد. اما درباره جلسه یا جلسات دادگاه وی اطلاعی در دست نیست.

اتهامات

اتهامات آقای رشیدی «نگهداری و حمل مواد مخدر» عنوان شد.

بر اساس اطلاعات موجود، آقای رشیدی از یک فرد در شیراز طلب داشت و او جهت گرفتن طلبش به شیراز رفت. طلبکارش پس از پرداخت بدهی‌اش، چهار یا پنج کیلو گرم ماده مخدر مرفین را بدون اطلاع آقای رشیدی در ماشین او جاسازی کرد. سپس به پلیس اطلاع داد.

در شرایطی که حداقل تضمین‌های دادرسی رعایت نمی شود و متهمان از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست. سازمان‌های بین المللی حقوق بشر به گزارش‌هایی اشاره می کنند مبنی بر اینکه مقامات جمهوری اسلامی ایران، در برخی موارد اتهامات کاذبی از قبیل قاچاق مواد مخدر یا ارتکاب جرائم عمومی و جنسی را به مخالفان خود (از جمله فعالان سیاسی، مدنی، صنفی و یا اقلیت‌های قومی و مذهبی) نسبت داده و آنان را همراه با محکومان عادی دیگر اعدام می کنند. بر اساس روند قضایی نامتناسب با معیارهای بین المللی، هزاران نفر از متهمان به قاچاق مواد مخدر به اعدام محکوم شده اند. بسیاری از آنها بر مبنای قانون سال ۱۳۶۸ اعدام شده‌اند که مجازات مرگ برای قاچاقچیانی که مقدار معینی مواد مخدر در اختیار داشتند (۵ کیلوگرم حشیش یا تریاک، بیش از ۳۰ گرم هروئین، کودئین یا متادون) را بطور اجباری اعمال می‌کرد. شمار افرادی که بر اساس اتهامات کاذب به اعدام محکوم شده اند معلوم نیست.

مدارک و شواهد

مدارک علیه آقای رشیدی «کشف چهار یا پنج کیلوگرم ماده مخدر مرفین در ماشین وی و داشتن سابقه» عنوان شد. (مصاحبه بنیاد با برادرزاده آقای رشیدی)

دفاعیات

به گفته برادرزاده آقای رشیدی، او از وجود مواد جاسازی شده در ماشینش بی‌اطلاع بود. او در دادگاه جهت تایید بی‌اطلاعی از وجود مواد، تقاضای آزمایش اثر انگشت کرد، اما دادگاه نپذیرفت. هم چنین قاضی دادگاه در جلسه محاکمه به آقای رشیدی گفته بود که در صورت تغییر مذهب از اهل تسنن به تشیع، حکم او را تقلیل خواهد داد، اما آقای رشیدی نپذیرفته بود. از دفاعیات دیگر آقای رشیدی و وکیل او اطلاعی در دست نیست.

حکم

آقای رحیم رشیدی به همراه ٢ نفر دیگر در روز ٨ آبان ١٣٩٢ در زندان عادل‌آباد شیراز به دار آویخته شد.  

آقای رشیدی در روزهای آخر زندان و به دلیل اینکه چندین بار تاریخ اجرای اعدام وی تغییر کرد، از لحاظ روانی وضعیت خوبی نداشت. او اعضای خانواده‌اش را نمی‌شناخت و بدون دلیل می‌خندید.

مسئولین عصر روز اجرای حکم به خانواده‌اش جهت تحویل جنازه‌اش اطلاع دادند. خانواده‌ آقای رشیدی جسد او را در روستای جتر دفن کردند. جمعیت زیادی برای مراسم خاکسپاری آقای رشیدی آمده بودند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با لباس شخصی مراسم سوگواری وی را کنترل و تحت نظر گرفتند.

تصحیح و یا تکمیل کنید