بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

محمدعلی افسانه

درباره

سن: ۴۷
ملیت: ايران
مذهب: احتمال قوی اسلام
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۲۱ آذر ۱۳۸۵
محل: جهرم، استان فارس، ايران
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: قتل
سن در زمان ارتکاب جرم: ۴۶

ملاحظات

خبر اعدام آقای محمدعلی افسانه فرزند حاج عباس، در روزنامه ایران (٢٢ آذر ١٣٨۵) و وب سایت خبر جنوب (١۴ آذر ١٣٨۵) انتشار یافت. اطلاعات تکمیلی در این باره از روزنامه جمهوری اسلامی (١٠ اسفند ١٣٨۴)، وب سایت خبرجنوب (٢٣ خرداد ١٣٨۵)، وب سایت ایسنا- خبرگزاری دانشجویان ایران (١١ تیر ١٣٨۵) و به نقل از دادستان عمومی و انقلاب شهرستان جهرم از روزنامه کیهان (٢١ آذر ١٣٨۵) جمع‌آوری شده است.

آقای افسانه، اهل جهرم، کشاورز، متاهل و دارای سه فرزند بود. پرونده او و سه نفر دیگر به قتل ١٢ نفر در روز جمعه ۵ اسفند ماه ١٣٨۴ در باغ برادر وی در شهرستان جهرم ارتباط دارد. او چند سال قبل از این ماجرا نیز یک افغانی را که پای الاغ او را شکسته بود، به قتل رسانده و آزاد شده بود.

دستگیری و بازداشت

آقای افسانه در روز جمعه ٢۵ فروردین ١٣٨۵ در غار مهکویه شهرستان فیروزآباد در استان فارس، توسط ماموران اداره آگاهی فرماندهی انتظامی استان فارس دستگیر شد. پسران وی که در روز حادثه با او همراه بودند، در شامگاه همان روز خود را به دادگستری معرفی می‌کنند و متهم ردیف چهارم نیز در روز ۶ اسفند ماه دستگیر می‌شود. آقای افسانه پس از وقوع حادثه متواری می‌شود و مدت ۵٢ روز در نزد دوستان و در یک غار مخفی می‌شود. پس از دستگیری نیز به مدت ٨ ماه در زندان بود. آخرین ملاقات او با خانواده‌اش در روز ٢١ آذر ١٣٨۵ انجام گرفت.  

دادگاه

شعبه ۵ دادگاه کیفری استان فارس آقای افسانه و ٣ متهم دیگر را در ٢٢ خرداد ماه ١٣٨۵ با حضور یک قاضی، معاون قضایی دادگستری استان فارس و وکیل مدافع تسخیری متهمان محاکمه کرد. این محاکمه علنی برگزار شد.   

اتهامات

اتهامات آقای افسانه «١٢ قتل عمد با سلاح جنگی» عنوان شد. بر اساس اطلاعات موجود، آقای افسانه پس از درگیری بر سر مسائل مالی با برادرانش، در روز حادثه به همراه پسران و کارگرش، با اسلحه تعداد ۶ زن و ۵ مرد را به قتل رساند و ۴ نفر را نیز مجروح کرد.

در شرایطی که حداقل تضمین‌های دادرسی رعایت نمی شود و متهمان از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست.

مدارک و شواهد

مدارک علیه آقای افسانه «اعترافات متهمان، شکایت خانواده‌ها، اظهارات شاهدان واقعه، کشف سلاح، گزارش کارشناسان سلاح و اظهارات پزشک قانونی» عنوان شد.

سازمانهای بین المللی حقوق بشر بارها دولت جمهوری اسلامی ایران را به خاطر اعمال سیستماتیک شکنجه‌های شدید و استفاده از سلولهای انفرادی جهت گرفتن اعتراف از زندانیان محکوم کرده‌اند و صحت اعترافاتی که تحت فشار از متهمان گرفته شده است را مورد پرسش قرار داده‌اند.

دفاعیات

آقای افسانه در دادگاه از خود دفاع کرد و اظهار داشت که مدت ٢۵ سال هست که قرص اعصاب می‌خورد و در روز حادثه در حالت طبیعی نبوده است و ٣٠ قرص و ٣ مثقال تریاک خورده بود. او برای حل مشکل مالی خود، همه راه‌ها را رفته بود. طلبکارها به او هجوم آورده بودند. بردرانش نیز سهم او را نمی‌دادند. او در دفاع از خود گفت: «من روانی هستم. من اینکار را انجام دادم اما اسلحه را با کمک برادر بزرگترم از استهبان آوردم، خواستم باغ و سهمم را بفروشم، نگذاشتند، باعث تمام بدبختی‌های برادر بزرگترم هست. من قرص می‌خورم، تریاک مصرف می‌کنم. بدبختی‌ام زیاد است. قبول دارم. فقط کشتن برادر بزرگترم را به یاد دارم. بعد از آن نمی‌دانم، چه شد. هیچ برنامه‌ریزی از قبل نداشتم.» وکیل مدافع وی نیز در دفاع از موکلش گفت: «با توجه به اظهارات متهم در دادگاه که من قرض کردم یا بدهکار بودم و دیگران سهمم را ندادند. این‌ها نمی‌تواند انگیزه مناسبی در چنین وضعی باشد. اما تقاضا دارم از سوی دادگاه محترم با توجه به نبود انگیزه متناسب و مطالب "علی‌محمد افسانه" در مورد وضعیت اعصاب و روان از نظر اطمینان قبل از اجرای حکم یک کمیسیون پزشکی در این مورد تشکیل شود.» (خبرجنوب) آقای افسانه در مصاحبه‌ای نیز گفت: «برادر بزرگم اسلحه‌ها را در اختیار من گذاشت و مرا تحریک کرد که برای به دست آوردن طلب خود برادران دیگرم را به قتل برسانم، او گفته بود که اگر من اینکار را انجام دهم، رضایت اولیاء دم را می‌گیرد. در روز حادثه من هوش و حواس نداشتم. آن روز مشغول میوه چیدن بودم. از دست برادرانم عصبانی بودم و در یک لحظه تصمیم به انجام این کار گرفتم. من بی‌سواد بودم و کسی به حرفهای من توجهی نمی‌کرد.» (خبر جنوب)

حکم

شعبه ۵ دادگاه کیفری استان فارس، آقای محمدعلی افسانه را به اتهام قتل عمد ١٢ نفر به ١٠ بار اعدام محکوم کرد. این حکم در ١٩ مهر ماه ١٣٨۵ توسط شعبه ٣٢ دیوان عالی کشور و در ١۵ آذر ١٣٨۵ توسط رئیس قوه قضاییه تائید شد. آقای افسانه در روز ٢١ آذر ماه ١٣٨۵ در چهار راه خیام جهرم، در ملاعام با چرثقیل به دار آویخته شد.  

تصحیح و یا تکمیل کنید