بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

مرتضی لقائی

درباره

ملیت: ايران
مذهب: بدون باور مذهبی
وضعیت تأهل: نامعلوم

مورد

تاریخ کشته‌شدن: مرداد ۱۳۶۲ — شهریور ۱۳۶۲
محل: زندان اوين، تهران، استان تهران، ايران
نحوه کشته‌شدن: نحوه اعدام نا مشخص
اتهامات: اتهام نامعلوم

ملاحظات

اطلاعات در مورد آقای مرتضی لقائی، دانشجوی رشته کشاورزی در رشت و هوادار سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر، در مصاحبه با یکی از خویشان وی به دست آمده است. آقای لقائی یکی از ۴۳٠ نفری نیز هست که نامشان در لیستی "شهدای سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر" در سایت اینترنتی اندیشه پیکار منتشر شده. این لیستیست از اسامی اعضاء سازمان که پس از انقلاب ۱۳۵۷ جان سپرده اند. بیش از ۴٠٠ نفر از افرادی که نامشان در این فهرست ذکر شده اعدام شده اند.

به گفته این شخص، آقای لقائی اهل مطالعه و علاقمند به فلسفه بوده و بسیار وفادار به معتقدات خویش بود. . فعالیتهای سیاسی او تا اواخر بهار ۵۹ که برای بار اول دستگیر شد، در بخش دانش آموزی و دانشجویی سازمان بود. کار آنها شامل پخش اعلامیه، افشاگری علیه جمهوری اسلامی، شرکت در مقاومت دانشگاه در اردیبهشت ۵۹ علیه بستن دانشگاهها و انقلاب فرهنگی (تحصن، تظاهرات اعتراضی در دانشگاه و خیابان، نوشتن و پخش اعلامیه و پلاکارد علیه توطئه انقلاب فرهنگی). در اواخر بهار همان سال در رشت دستگیر شد. دلیل دستگیری وی و دوستش به گفته خود آنها مشکوک بودن بود. ولی مقامات از فعالیت آنها بی اطلاع بودند و آنها را در شهریور آن سال آزاد شدند. پس از انشعاب سازمان در سال ۶٠، مرتضی با جناح فراکسیون و بعد با شورا فعال شد. فعالیت آنها در این دوره مطالعه و تحقیق روی متون مارکسیستی بود و همچنین حفظ ارتباطات با دیگر اعضاء گروه بود. این فعالیتها به دلیل جو سرکوب و اختناق مخفیانه صورت گرفت.

سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر در سال ۱۳۵۷ از اعضای مارکسیست لنینیست منشعب از سازمان مجاهدین خلق تشکیل شد. این سازمان با پیوستن بخش بزرگی از گروههای دیگر موسوم به "خط سه" به بزرگترین تشکیلات این جریان مبدل گشت. نفی مشی چریکی و نفی مشی حزب توده از اصول این تشکیلات بود. سازمان پیکار شوروی را "سوسیال امپریالیست" و چین را منحرف از اصول مارکسیسم-لنینیسم می‌دانست و با تمامی جناحهای رژیم جمهوری اسلامی مخالف بود. سرکوب خشن رژیم جمهوری اسلامی و انشعابات درونی سازمان پیکار در سالهای ۱۳۶۰ و ۱۳۶۱ منجر به تلاشی تشکیلات و پراکندگی هواداران آن گردید. بطوریکه دیگر نتوانست به حیات سیاسی خود ادامه دهد.

دستگیری و بازداشت

بنا به اطلاع مصاحبه شونده، آقای لقائی در شهریور ۱۳۶۱ در حوالی ظهر در نزدیکی میدان شوش تهران به عنوان "مشکوک" دستگیر شد و به کمیته محل برده شد. بعد از چند روز اسارت در کمیته محل دستگیری به اوین فرستاده شد. در اوین هم به مدت ۷ ماه هنوز مشکوک ماند. تا آن زمان با مادرش ملاقات داشت. ملاقات از پشت شیشه بود. اوائل سال ۱۳۶۲ فعالیت او لو رفت. پس از آن، یعنی از بهار آن سال، وی از ملاقات محروم شد. بازجویی وی در دادستانی اوین صورت می گرفت ولی خانواده اطلاعی از جزئیات آن ندارد. در طول بازداشت، هیچگاه دسترسی به وکیل نداشت

دادگاه

اطلاعی درباره جلسه یا جلسات دادگاه در دست نیست ولی به گفته همبندانش، دادگاه تجدید نظر برای وی نبود.

اتهامات

از اتهامات عنوان شده علیه آقای لقائی اطلاعی در دست نیست.

در شرایطی که حداقل تضمین های دادرسی رعایت نمی شود و متهمین از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست.

مدارک و شواهد

در گزارش این اعدام نشانی از مدارک ارائه شده علیه متهم نیست.

دفاعیات

از دفاعیات متهم اطلاعی در دست نیست.

حکم

آقای مرتضی لقائی در ماه مرداد ۱۳۶۲ در اوین اعدام شد. پیکر وی به خانواده داده نشد ولی مسئولین به خانواده اطلاع داده بودند که وی اعدام شده و در خاوران به خاک سپرده شده است.

تصحیح و یا تکمیل کنید