بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

قادر عزتی

درباره

سن: ۶۱
ملیت: ايران
مذهب: اسلام (سنی)
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۱۷ شهریور ۱۳۹۷
محل: کوی سنجک، عراق
نحوه کشته‌شدن: اعدام فراقضایی

ملاحظات

اطلاعات در خصوص کشته شدن آقای قادر عزتی معروف به «مامه قاله ریشه» (عمو قادر) فرزند صالح و محبوبه از مصاحبه بنیاد عبدالرحمن برومند با خانم فریده شاه‌ویسی (۱ دی ۱۳۹۹) و آقای سیوان عزتی (۲۶ بهمن ۱۳۹۹)، همسر و پسر آقای عزتی به دست آمده است. خبر این قتل همچنین در وبسایت رسمی حزب دموکرات کردستان- کردستان و کرد (۲۹ شهریور ۱۳۹۷) و آرشیو حزب دموکرات کردستان (بدون تاریخ) منتشر شده است. 

اطلاعات تکمیلی از طریق مصاحبه‌های بنیاد عبدالرحمن برومند با آقای کمال کریمی، عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان (۱۲ دی، ۱۶ بهمن و ۱۲ اسفند ۱۳۹۹)، آقای منصور خسروی، عضو حزب دموکرات کردستان (۱۱ فروردین ۱۴۰۰) و آقای فرزین ندیمی، پژوهشگر موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک (۳۱ فروردین ۱۴۰۰) به دست آمده است. همچنین برای تکمیل این پرونده از اساسنامه حزب دموکرات کردستان مصوبه کنگره ۱۶ (بهمن ۱۳۹۴)، خبرگزاری رویترز (۳۰ تیر ۱۳۹۷)، دویچه‌وله فارسی ( ۱۹و ۳۱ تیر ۱۳۹۷)، وبسایت مرکزی حزب دموکرات کردستان- کردستان و کرد ( ۲۷ بهمن ۱۳۹۴، ۱۷ شهریور ۱۳۹۵و ۱۳۹۷)، خبرگزاری ایسنا ( ۱۹ و ۲۳ شهریور ۱۳۹۷) و سایر منابع* استفاده شده است.

آقای عزتی، کرد، متاهل، سنی مذهب و متولد ۱۳۳۶ در روستای «چاوگ» از توابع شهرستان مریوان در استان کردستان بود. او سواد خواندن و نوشتن نداشت. آقای عزتی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی عضو حزب دموکرات کردستان ایران شد. او سپس در نیروی زریبار مریوان به عنوان فرمانده گروه و بعدا فرمانده دسته انتخاب شد. او در سال ۱۳۶۸ در مرکز ۲ جنوب کردستان ایران به عنوان فرمانده گروه انتخاب و در سال ۱۳۷۵ به نیروی حفاظت حزب منتقل شد. آقای عزتی بعد از انشعاب حزب دموکرات کردستان ایران در سال ۱۳۸۵، به عضویت حزب دموکرات کردستان درآمد. او در سال ۱۳۹۰ درجه کادر افتخاری حزب دموکرات کردستان را دریافت کرد. عضویت در کمیته ارتباطات، آخرین پست او در حزب دموکرات کردستان بود. آقای عزتی در دوران فعالیت‌های حزبی و سیاسی خود سه بار زخمی شده است. (آرشیوی حزب دموکرات کردستان؛ مصاحبه بنیاد برومند، ۲۶ بهمن ۱۳۹۹) 

آقای عزتی فردی دموکرات، روشنفکر، ‌آزادی خواه و میهن پرست بود. او به تحصیل فرزندانش بسیار اهمیت می‌داد و تمام فرزندانش تحصیلات دانشگاهی دارند. او کردها را بسیار دوست داشت و برنامه‌هایش در راستای آزادی کردستان بود. او به اهداف حزب دموکرات کردستان ایمان داشت و «قول داده بود تا زمانی که کردستان آزاد نشود، ریشش را نتراشد.» (مصاحبه بنیاد برومند، ۱ دی و  ۲۶ بهمن ۱۳۹۹) 

مسئله کرد در جمهوری اسلامی 

پس از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ اختلافات بین دولت جمهوری اسلامی شیعه و تشکیلات مناطق کردنشین غرب ایران در مورد حقوق و نقش اقلیتها در تدوین قانون اساسی، سکولار یا مذهبی بودن حکومت و مخصوصا مسئله خودمختاری کردستان، اختلافاتی که منجر به تحریم رفراندوم رأی به جمهوری اسلامی در فروردین ۱۳۵۸ توسط سازمان‌های سیاسی کردستان شد، به درگیریهای شدید و گاه مسلحانه بین حکومت مرکزی و پیشمرگان (قوای مسلح حزب دموکرات کردستان) انجامید. 

 آیت‌الله خمینی در روز ٢٨ مرداد ١٣۵٨ حزب دموکرات کردستان ایران (حدکا)، قدیمی‌ترین و بانفوذترین حزب کردستان را «حزب شیطان» خواند و آن را «غیر رسمی و غیر قانونی» اعلام کرد و فرمان حمله نظامی به کردستان را صادر کرد. اعدامهای دسته جمعی و نبرد سخت مسلحانه تا ماه‌ها در منطقه ادامه داشت، درگیری‌هایی که به کشته شدن شماری از غیرنظامیان، آوارگی و جابجایی ساکنان برخی از شهرها منجر شد. در طی ۴ سال بعد، احزاب کرد قدرت خود را در منطقه تا حد زیادی از دست دادند و به کردستان عراق نقل مکان کردند. از آن زمان تعدادی از اعضا و رهبران آن‌ها در خارج از ایران و به خصوص در کردستان عراق ترور شدند. 

در سالهای حیات جمهوری اسلامی علاوه بر تشکل‌هایی مانند حزب دموکرات کردستان ایران، کومله (سازمان انقلابی زحمتکشان کردستان ایران)، مکتب قرآن به رهبری احمد مفتی زاده، سازمان خبات کردستان ایران که در نخستین سالهای بعد از انقلاب فعال بودند، در خارج از ایران برخی دیگر از احزاب مخالف کرد مانند حزب حیات ایران (پژاک)، حزب آزادی کردستان (پاک) نیز تاسیس شدند. این احزاب با مشی و روش های سیاسی و نظامی نه الزاما یکسان در بخشهایی از اقلیم کردستان عراق مانند کویه، سلیمانیه و در دامنه کوهستان قندیل مستقر هستند. برخی ازاین احزاب طی سالهای اخیر دچار انشعابات درونی نیز شده‌اند. این اختلافات کمتر نظری و بیشتر بر سر روشهای اداره تشکیلات بوده است. این احزاب از اواخر دهه ۶۰ هیچ بخشی از خاک ایران را تحت کنترل نداشته‌اند و در دوره‌های مختلف استراتژی‌های متفاوتی برای مواجه با جمهوری اسلامی، پیشبرد اهداف سیاسی و عضوگیری پیش برده‌اند.

از سال ۱۳۹۵، درگیری‌های حکومت و احزاب کرد، که حضور نیروهایشان در ایران را در واکنش به تشدید بازداشت و اعدام فعالان کرد و رواج باورهای بنیادگرایانه در مناطق کردنشین افزایش داده بودند، وارد مرحله جدید و جدی‌تری شد. نیروهای کرد به ویژه حزب دموکرات کردستان ایران و پژاک که در در داخل کشور و در مناطق مرزی کردستان عراق چندین بار مورد حمله نیروهای نظامی مرزی و نیروهای سپاه پاسداران قرار گرفتند. در همین سال سپاه پاسداران مواضع احزاب کرد ایرانی درون مرزهای اقلیم کردستان عراق را هم گلوله باران کرده است. بمبگذاری در مراسم شب یلدای سال ۱۳۹۵ (که تولد عبدالرحمن قاسملو نیز بود) باعث کشته شدن ۵ نفر از اعضای حزب و ۲ تن از نیروی‌های امنیتی حکومت اقلیم کردستان شد. در چندین مورد نیز نیروهای کرد نیروهای جمهوری اسلامی را هدف قرار دادند. در این زد و خوردهای نظامی حداقل دهها نفر از نیروهای دو طرف کشته شدند.**

در سالهای بعد به ویژه در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ درگیری ها با تعداد و شدت کمتری ادامه پیدا کرد. مهمترین این درگیری‌ها حمله نیروهای پژاک در ۳۰ تیر۱۳۹۷ به یک پاسگاه مرزی است که منجر به کشته شدن ۱۱ نفر شد. (دویچه‌وله، ۳۱ تیر ۱۳۹۷؛ خبرگزاری رویترز، ۳۰ تیر ۱۳۹۷) در ۱۷ شهریور همان سال، در شهر کویه واقع در کردستان عراق، مقر حزب دموکرات کردستان (حدک)، حزبی که مخالف مشی مسلحانه بود و در درگیریها با نیروهای جمهوری اسلامی شرکت نداشت، مورد حمله موشکی سپاه پاسداران انقلاب قرار گرفت و ۱۶ نفر کشته و ۵۰ نفر زخمی شدند. (خبرگزاری ایسنا، ۲۳ شهریور ۱۳۹۷؛ وبسایت کرد و کردستان، ۱۷ شهریور۱۳۹۷) 

پیشینه تشکیل حزب دموکرات کردستان 

حزب دموکرات کردستان ایران که در سال ١٣٢۴ با هدف خودمختاری برای کردستان در شمال غربی ایران تاسیس شده است، در سال ۱۳۸۵ و در پی اختلافات داخلی، دچار انشعاب و به دو تشکیلات «حزب دموکرات کردستان ایران»‌ و «حزب دموکرات کردستان (حدک)»‌ تقسیم شد. حدک خواهان «تاسیس جمهوری کردستان در چارچوب یک ایران فدرال» است. (اساسنامه مصوبه کنگره ۱۶ در بهمن ۱۳۹۴) این حزب مبارزه مسلحانه را منتفی اعلام نکرده است، اما مبارزه سیاسی و بیان مطالبات مردم کردستان از طریق انتخابات و سایر فعالیت‌های مدنی در چارچوب قوانین داخلی را در اولویت و دستور کار خود قرار داده است. (وبسایت مرکزی حزب دموکرات کردستان، ۲۷ بهمن ۱۳۹۴)

حدک خواستار اجرا و حتی مذاکره بر سر اصول ۱۵*** و ۱۹**** قانون اساسی جمهوری اسلامی مرتبط با حقوق اقلیت‌های قومی و مذهبی بوده‌ و مقامات حزب در سال ۱۳۹۴ با مقامات شورای عالی امنیت ملی ایران در اربیل کردستان عراق دیدار کردند. این حزب در بیانیه پایانی کنگره شانزدهم خود در تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۹۴ با شعار «بهرەگیری از کلیەی بسترها و شیوەهای مبارزە در راستای همەگیر ساختن گفتمان ملی در کردستان ایران، با اتکاء بە اتحاد و همبستگی» بر «فعال‌تر ساختن مبارزە و فعالیت در داخل و خارج از کشور و در تمامی زمینەها و بسترها، تقویت گفتمان ملی و روح وحدت و همبستگی در کردستان ایران» تاکید کرد. (مصاحبه بنیاد برومند، ۱۶ بهمن سال ۱۳۹۹؛ گیارنگ، ۱۳ دی ۱۳۹۷؛ دویچه‌وله، ۱۹ تیر ۱۳۹۸؛ وبسایت مرکزی حزب دموکرات کردستان، ۲۷ بهمن ۱۳۹۴)

تهدید و مرگ آقای قادر عزتی

آقای قادر عزتی در حمله موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ۱۷ شهریور ۱۳۹۷ در محل برگزاری جلسه کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در شهر کویه سنجق استان اربیل عراق زخمی شد و ۱۱ روز بعد بر اثر شدت جراحات فوت کرد.

ساعت ۱۰:۴۵ دقیقه صبح شنبه ۱۷ شهریور ۱۳۹۷ دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان (حدک) در ساختمانی معروف به قلعه دموکرات در شهر کویه سنجق واقع در ۶۶ کیلومتری مرز ایران و عراق هدف حمله موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت. این ساختمان که حدود ۷۰۰ متر طول و ۲۰۰ متر عرض دارد، شامل ۱۰۰ اتاق در دو طبقه و یک زیرزمین می‌شود و تمام بخش‌های سیاسی، نظامی و نهاد‌های مربوط به مسائل زنان، کودکان، جوانان و رادیو و تلویزیون حزب و همچنین خوابگاه و محل زندگی پیشمرگه‌های مجرد حزب دموکرات کردستان را در بر می‌گیرد. در فاصله یک کیلومتری این ساختمان هم پیشمرگه‌ها با خانواده هایشان زندگی می‌کنند. محل دفاتر و ساختمان‌های حزب دموکرات کردستان ایران از جمله مرکز آموزش این حزب نیز در فاصله حدود یک کیلومتری شرق این ساختمان قرار دارد. مرکز آموزش حزب دموکرات کردستان ایران، در نزدیک‌ترین فاصله با قلعه قرار گرفته است. مراسم حزبی هم تا پیش از این حمله در سالن‌های این ساختمان برگزار می‌شد. در این حمله، مقر آموزش سیاسی نظامی حزب دموکرات کردستان ایران نیز مورد هدف قرار گرفت. (مصاحبه بنیاد برومند، ۱۱ فروردین ۱۴۰۰) 

آقای سیوان عزتی، پسر آقای عزتی که در اروپا زندگی می‌کند، درباره حادثه به بنیاد عبدالرحمن برومند گفت: «محل کار پدرم دقیقا در بالای محل گردهمایی بود که کمیته ارتباطات نام دارد. پدرم از اتاقش بیرون آمده بود و می‌خواست در اتاقش را ببند که این اتفاق افتاد . ساختمان مرکزی حزب (قلا) در ۳ طبقه بتنی ۶۰ سانتی متری و بسیار مستحکم ساخته شده است. شما در نظر بگیرید که تا چه اندازه این موشک قوی بوده که هر سه طبقه را از بین برده است.» (مصاحبه بنیاد برومند، ۲۶ بهمن ۱۳۹۹) 

 خانم شاه‌ویسی، همسر آقای عزتی نیز درباره حادثه به بنیاد عبدالرحمن برومند گفت: «آقای عزتی صبح روز وقوع حادثه از منزل خارج شد. بعد از مدتی من سر و صدایی شنیدم و گرد و خاک از محل کارش (قلا) بلند شد. من بدون کفش به بیرون رفتم و دیدم که موشک به ساختمان مرکزی حزب (قلا) اصابت کرده است. بدون اینکه در را ببندم، یک جفت دمپایی برداشتم و همراه یکی از همسایه ها به محل برخورد موشک‌ها رفتیم. تمام بدنم می لرزید. فرزندانم که خارج از عراق زندگی می‌کردند، دایما تماس می‌گرفتند و احوال پدرشان را می‌پرسیدند.» (مصاحبه بنیاد برومند، ۱ دی ۱۳۹۹)

به گفته سپاه و شاهدان محلی در این حمله ۷ موشک نقطه‌زن زمین به زمین شلیک شد که ۳ موشک به دفتر مرکزی حدک و ۲ موشک به نزدیکی مرکز آموزشی حدکا برخورد کرد و در نتیجه آن ۱۴ عضو حدک و ۲ عضو حدکا کشته و حدود ۵۰ نفر زخمی شدند که تعدادی از آن‌ها زن و کودک بودند. (مصاحبه بنیاد، ۱۲ دی ۱۳۹۹؛ وبسایت حزب دموکرات کردستان؛ خبرگزاری دفاع مقدس، ۱۸ شهریور ۱۳۹۷)

فرزین ندیمی، پژوهشگر موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک در گفت‌وگو با بنیاد عبدالرحمن برومند گفت: «بر اساس ادعای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تکنولوژی به کار رفته در موشک فاتح ۱۱۰ که در حمله موشکی به مقر حزب دموکرات کردستان استفاده شده، احتمالا از دقت بالایی برخوردار بوده است.» به نظر او درباره دلیل اصابت نکردن دو موشک دیگر به هدف معین نمی‌توان اظهارنظر دقیقی کرد و مشخص نیست که این موشک‌ها قرار بود به مراکز حزب دموکرات کردستان ایران اصابت کنند یا حزب دموکرات کردستان. (مصاحبه بنیاد برومند، ۳۱ فروردین ۱۴۰۰) 

آقای سیوان عزتی از مجروح شدن و انتقال او به بیمارستانی در کویه با خبر شد و به مادرش اطلاع داد. خانم شاه‌ویسی در این باره گفت: «بخشی از بدن و کلیه اش ترکش خورده بود. ما هرکاری که می توانستیم برای او انجام دادیم و برایش کلیه خریدیم، اما بعد از ۱۱ روز در بیمارستان شهید شد». (مصاحبه بنیاد برومند، ۱ دی ۱۳۹۹)

آقای سیوان عزتی درباره این حمله موشکی گفت: «چندین بار تهدیداتی از سوی ایران شده بود و گفته بودند که می خواهند به مقر حزب حمله کنند . اما من هیچگاه باور نمی کردم که ایران در قرن ۲۱ کشوری دیگر را بمباران کند و به خاک کشوری دیگری تجاوز کرده و افرادی را در انجا بکشد.» (مصاحبه بنیاد برومند، ۲۶ بهمن ۱۳۹۹) 

آقای سیوان عزتی درباره روز حادثه گفت: «زمانی‌که خبر را شنیدم آن را جدی نگرفتم. کمی بعد دیدم که مساله جدی است و عکس های خونین را دیدم. با مادرم تماس گرفتم و او به من گفت که چیزی نشده است و انشالله خیر است. من در فیس بوک عکس هایی بسیار دلخراشی می دیدم و عکس کسی را دیدم که مانند پدرم لباس پوشیده بود. من لباس ها و پاهای او را به یاد داشتم. وقتی ان را دیدم مطمین بودم که او پدرم است و بسیار ناراحت شدم. یکی می گفت که پدرم شهید شده است و دیگری تکذیب می کرد. تا درنهایت خبر رسید که او به سختی زخمی شده است. پدرم ۱۱ روز در کما ماند و به هوش امده بود و اسم ما را صدا زده بود. برادرم همان روز به آنجا رفته بود، ولی من نتوانستم به دیدارش بروم. لحظات بسیار سختی بود. موج موشک انقدر قوی بود که پدرم را به اطراف پرت کرده بود و شکمش دریده شده بود و کلیه هایش دچار عفونت شده بودند. حزب به بیمارستان گفته بود هر کاری لازم است برای او انجام دهید و دو دستگاه که بسیار گران قیمت بود برای او تهیه کردند، اما من در نهایت خبر شهادتش را در فیس بوک خواندم. » (مصاحبه بنیاد برومند، ۲۶ بهمن ۱۳۹۹) 

بعد از حمله‌ی موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به ساختمان مرکزی حزب دموکرات کردستان و اعدام سه زندانی سیاسی کرد، زانیار مرادی، لقمان مرادی و رامین حسین‌پناهی، در ۱۷ شهریور ۱۳۹۷، فعالان سیاسی و مدنی و احزاب کرد از جمله حزب کومله کردستان ایران، کومله زحمتکشان کردستان، سازمان خبات کردستان ایران، حزب دموکرات کردستان ایران و حزب دموکرات کردستان برای اعتصاب سراسری فراخوانی را منتشر کردند. به دنبال این فراخوان، بازاریان در شهرهای مختلف استان‌های کردستان، آذربایجان غربی و کرمانشاه مغازه‌های خود را در روز ۲۱ شهریور ۱۳۹۷ بستند. (دویچه‌وله، ۲۱ شهریور ۱۳۹۷)

واکنش مسئولان ایران 

خبر حمله موشکی ۱۷ شهریور ابتدا از رسانه‌های نیمه رسمی نزدیک به نهادهای نظامی منتشر شد. یک روز بعد از آن در ۱۸ شهریور ۱۳۹۷ سپاه پاسداران در اطلاعیه‌ای مسئولیت حمله موشک به اردوگاه حزب دموکرات کردستان را به عهده گرفت و آن را به دلیل «بی‌اعتنایی سران این گروهک‌ها به هشدارهای جدی مسئولان اقلیم کردستان عراق، مبنی بر عزم جمهوری اسلامی برای برچیدن ضپایگاه‌های آنان و ضرورت پایان بخشیدن به شرارت‌ها و اقدامات تجاوزکارانه و تروریستی ضد ایران اسلامی» قلمداد کرد. (خبرگزاری دفاع مقدس، ۱۸ شهریور ۱۳۹۷) بهرام قاسمی، سخنگوی وقت وزارت خارجه ایران هم این حمله را پاسخی به حمله نظامی ۳۰ تیر ۱۳۹۷ به پاسگاه مرزی که منجر به کشته شدن تعدادی مرزبان شده بود، اعلام کرد. (خبرگزاری مهر، ۱۹ شهریور ۱۳۹۷) این در حالی است که خبرگزاری رویترز در ۳۰ تیر ۱۳۹۷ به نقل از حسین خوش‌اقبال، معاون سیاسی استانداری کردستان، حمله ۳۰ تیر به پاسگاه مرزی را به پژاک نسبت داده بود. سردار محمد حسین رجبی فرمانده قرارگاه استانی شهید شهرامفر کردستان نیز روز ۱۷ شهریور ۱۳۹۷، یعنی روز بعد از حمله به احزاب کرد در عراق، در مصاحبه با خبرگزاری فارس تاکید کرده بود که پاسخ حمله به پاسگاه مرزی و کشته شدن «۱۱ پاسدار بومی» به وسیله نیروهای محلی سپاه پاسداران با کشتن ۶ عضو پژاک [روز ۱۶ شهریور ۱۳۹۷] در «عملیات تعقیب با نام نامی حیدر کرار» داده شد. (خبرگزاری فارس، ۱۷ شهریور ۱۳۹۷؛ رویترز، ۳۰ تیر۱۳۹۷) 

علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ضمن تایید حمله موشکی ایران، آن را پاسخی به «اقدامات ناامن‌ساز» دانست. (خبرگزاری ایسنا، ۱۹ شهریور ۱۳۹۷) همچنین سرلشکر محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از دولت عراق و حکومت اقلیم کردستان عراق خواست تا اعضای این حزب و احزاب مخالف ایران را به این کشور تحویل دهند یا از خاک خود اخراج کنند. (خبرگزاری ایسنا،‌ ۲۳ شهریور ۱۳۹۷) 

واکنش حزب دموکرات کردستان 

به گفته کمال کریمی، عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان در گفتگو با بنیاد عبدالرحمن برومند این حزب از زمان انشعاب در سال ۱۳۸۵ عملیات نظامی در داخل ایران نداشته است و اعزام پیشمرگه به داخل ایران برای فعالیت‌های تبلیغی بوده است. (مصاحبه بنیاد برومند، ۱۶ بهمن ۱۳۹۹) سازمان حقوق بشر هنگاو در گزارش سال ۲۰۱۶ میلادی (که دوره زمانی این تحقیق است) از فعالیتهای نظامی بین احزاب کرد و نیروهای نظامی حکومت ایران هیچ شکلی از درگیری بین اعضای حزب دموکرات کردستان با نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی ثبت نکرده است. وبسایت کردستان و کرد، ارگان خبری حزب دموکرات کردستان، از کشته شدن دو نفر از اعضایش در ۱۶ شهریور ۱۳۹۵ (سپتامبر ۲۰۱۶) خبر داده بود که به منظور انجام «فعالیت سیاسی» در ایران بودند و در «تله انفجاری» گرفتار شدند. (وبسایت کردستان و کرد، ۱۷ شهریور ۱۳۹۵) 

حزب دموکرات کردستان و حزب دموکرات کردستان ایران در بیانه‌های جداگانه‌ای به حمله موشکی جمهوری اسلامی واکنش نشان دادند. دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان، ضمن محکوم کردن حملە موشکی سپاه بە پایگاههای این حزب از گروههای سیاسی و افراد مبارز، مراکز و نهادهای بین المللی و افکار عمومی جهان خواست تا این حمله را محکوم کنند. این حزب در بیانیه خود تاکید کرد که محل برخورد موشک‌ها، محل دفاتر مراکز و جمعیت‌های مدنی حزب بوده است. (وبسایت حزب دموکرات کردستان، ۱۷ شهریور ۱۳۹۷) به گفته کمال کریمی حمله تابستان ۱۳۹۷ به پاسگاهی در مریوان که بهانه حمله موشکی به مراکز حزب دموکرات کردستان بوده است، توسط پژاک اجرا شد و مسئولیت آن رسما توسط همان سازمان پذیرفته شد. ( مصاحبه بنیاد برومند، ۱۲ اسفند ۱۳۹۹؛ رادیو فرانسه، ۳۰ تیر ۱۳۹۷)

بنا به اطلاعات موجود حزب دموکرات کردستان بعد از این حمله نیز همچنان به مذاکره با جمهوری اسلامی ادامه داده است. آن‌ها همراه با سه حزب سیاسی کرد دیگر و با وساطت یک سازمان غیردولتی نروژی در تیر ۱۳۹۸ به صورت مستقیم در حال مذاکره با جمهوری اسلامی بودند. اما به گفته کمال کریمی، عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان در گفتگو با بنیاد عبدالرحمن برومند این مذاکرات فعلا متوقف شده است. (دویچه وله، ۱۷ تیر ۱۳۹۸؛ مصاحبه بنیاد، ۱۶ بهمن ۱۳۹۹) 

واکنش دولت عراق و حکومت اقلیم کردستان عراق 

دولت عراق روز یکشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۷ موشکباران پایگاه‌های دو حزب مخالف کرد ایران توسط سپاه پاسداران را محکوم کرد و آن را «نقض حاکمیت» خود خواند. احمد محجوب، سخنگوی وزارت خارجه عراق، تاکید کرد: «عراق علاقمند به (حفظ) امنیت کشورهای همسایه است و مخالف هرگونه استفاده از خاک خود برای تهدید امنیت این کشورهاست، بنابراین بغداد قاطعانه هرگونه نقض حاکمیت خود به واسطه بمباران هر هدفی در داخل خاک عراق بدون کسب موافقت قبلی مقام‌های عراقی را رد می‌کند» دولت اقلیم کردستان هم در اطلاعیه‌ای با محکوم کردن حملات هوایی سپاه پاسداران به دفاتر احزاب دموکرات، از جمهوری اسلامی و احزاب کرد ایرانی ساکن اقلیم کردستان عراق خواست این منطقه را به میدان رقابت تبدیل نکنند. فواد معصوم رئیس جمهور عراق هم با ابراز نگرانی و تاسف خود گفت حمله ایران به اردوگاه و دفاتر حزب دموکرات در شهر کویه نقض گسترده امنیت کشور است. (رادیو فردا، ۱۸ شهریور۱۳۹۷؛ کردستان ۲۴، ۱۸ شهریور ۱۳۹۷؛ خبرگزاری ایسنا، ۱۹ و ۲۳ شهریور ۱۳۹۷)

تاثیر بر خانواده

خانم شاه‌ویسی درباره روز حادثه و کشته شدن آقای عزتی گفت: «من این روزها زمانی که آن صحنه را به یاد می آورم لرزه بر بدنم می افتد و هیچگاه نمی توانم به تنهایی غذا بخورم و غذا درست می کنم . استرس آن روز و این اتفاقات باعث شد که مدت بارها در بیمارستان بستری شوم و کیسه صفرای من مشکل پیدا کرد. تا زمانی که همسرم زنده بود من هیچگاه به بیمارستان نرفته بودم. هر روز یه یاد او هستم. زمانیکه به سر مزار می روم یا با دیدن عکسش همه خاطرات برای من دوباره زنده می شود. من هر روز پیاده به سر مزار می روم و چندین ساعت در انجا می نشینم. شب ها بسیار می ترسم و از ترس نمی توانم بخوابم. همسرم همیشه بسیار از من مراقبت می کرد و من تا زمانیکه او زنده بود هیچگاه احساس تنهایی نمی کردم ولی بعد از او زندگی برای من بسیار تلخ شده است.» (مصاحبه بنیاد برومند، ۱ دی ۱۳۹۹) 

پسر آقای عزتی در مورد کشته شدن پدرش در مصاحبه با بنیاد اظهار داشت: «شهید شدن هر انسانی که برای آزادی و میهن تلاش کند حادثه ای بسیار ناخوشایند است وانسان از ته دل ناراحت می شود. شهادت پدرم بعد از چند سال هنوز فراموش نشده است و می توانم بگویم این رویداد خانواده ما را از بین برد و از هم پاشید و جو بسیار ناخوشایندی است و ما حتی در تصمیم گیری روزانه دچار مشکل هستیم. او اگرچه درس نخوانده بود ولی همواره با تجربیاتی که داشت ما را به خوبی راهنمایی می کرد . مادرم تنها است. و من نمی توانم به انجا بروم و مدتی در کنارش باشم و دلگرمی به او بدهم. من روزانه سه بار با مادرم صحبت می کنم و به خاطر ناراحتی او هر بار زنده می شود و میمیرم.من و خواهر و برادرهایم متاهل هستیم و این ناراحتی ما بر اعضای خانواده و رابطه‌هایمان تاثیر گذاشته است. من سعی می کنم با امید زندگی کنم و امیدوارم که روزی فرا برسد که آرزوهای پدرم براورده و کردستان آزاد شود و هرکسی خود را زیر پرچم کردستان ببیند و خوشحال شود». (مصاحبه بنیاد برومند، ۲۶ بهمن ۱۳۹۹) 

-----------------------

* خبرگزاری دفاع مقدس ( ۱۸ شهریور ۱۳۹۷)؛ خبرگزاری فارس (۱۷شهریور ماه ۱۳۹۷)؛ گزارش سالانه سازمان حقوق بشر هنگاو ( ۲۰۱۶)؛ رادیو فرانسه ( ۳۰ تیر ۱۳۹۷)، رادیو فردا ( ۱۸ شهریور۱۳۹۷)؛ وبسایت کردستان ۲۴( ۱۸ شهریور ۱۳۹۷)؛ آرا نیوز (۱ اردیبهشت، ۴ مهر و ۳۰ اسفند ۱۳۹۵)؛ وبسایت گیارنگ ( ۱۳ دی ۱۳۹۷)؛ خبرگزاری مهر ( ۱۹ شهریور ۱۳۹۷ ) 
** به عنوان مثال حمله اعضای پیشمرگه حزب آزاد کردستان (پاک) به رژه سربازان در ۲۹ فروردین ۱۳۹۵ (آرانیوز، ۳۱ فروردین ۱۳۹۵)، کشته شدن ۶ عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله یک فرمانده ارشد در حمله اعضای حزب دموکرات کردستان ایران در اشنویه در ۲۶ خرداد ۱۳۹۵ (روداو، ۲۷ خرداد ۱۳۹۵)، کشته شدن بیشتر از ۳۰ عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کشته و زخمی شدن ده‌ها نفر در حمله اعضای پیشمرگه حزب دموکرات کردستان ایران در ۳ مهر ۱۳۹۵ به یک مرکز بزرگ امنیتی در شهر پیرانشهر؛متعاقب دستگیری ده‌ها فعال کرد (آرا نیوز، ۴ مهر ۱۳۹۵)، کشته شدن حداقل دو نفر از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حمله گروه «عقاب‌های زاگرس» در شهر مریوان در اسفند ۱۳۹۵ (آرا نیوز،‌ ۲۹ اسفند ۱۳۹۵)
*** اصل ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: زبان و خط رسمي و مشترك مردم ايران فارسي است‌. اسناد و مكاتبات و متون رسمي و كتب درسي بايد با اين زبان و خط باشد ولي استفاده از زبان هاي محلي و قومي در مطبوعات ورسانه‌هاي گروهي و تدريس ادبيات آنها در مدارس‌، در كنار زبان ‌فارسي آزاد است‌.
**** اصل ۱۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: مردم ايران از هر قوم و قبيله كه باشند از حقوق مساوی برخوردارند و رنگ ، نژاد، زبان و مانند اين ها سبب امتياز نخواهد بود.

تصحیح و یا تکمیل کنید