ترویج مدارا و عدالت به کمک دانش و تفاهم
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی

رئیس دیوانعالی کشور در باب پاکسازی کانون وکلا و نقش وکیل در دادگاه

آیت الله بهشتی
روزنامه انقلاب اسلامی
۱۱ دی ۱۳۵۹
مصاحبه

دکتر بهشتی رئیس دیوانعالی کشور و عضو شورایعالی قضائی در مصاحبه ای با خبرنگاران داخلی و خارجی شرکت کرد وبه سئوالات آنها در زمینه های مختلف پاسخ گفت. سئوالاتی که در این مصاحبه از طرف خبر نگار روزنامه انقلاب اسلامی شده است با عبارت انقلاب اسلامی مشخص شده است.

مفهوم زندانی سیاسی

 

اگر وکالت در خط خدمت به حق باشد چیز بسیار خوبی است ولی اگر وکالت در خط خدمت به موکل باشد میخواهد بحق باشد یا نابه حق خود این برخلاف موازین اسلامی است

س ـ چند روز پیش برادرمان آیت الله موسوی اردبیلی در پاسخ به سئوالی درباره مفهوم زندانی سیاسی اشاره به لزوم و تشکیل سمیناری برای ارزیابی این مفهوم کردند. آیا در این زمینه اقدامی شده است یا نه؟

ج ـ اقدام مفیدی است ولی من هنوز نرسیده ام.

پاکسازی کانون وکلای دادگستری

س ـ نبرد ملت شماره امروز و روزنامه میزان مطالبی از قول ٩٤ نفر از وکلای دادگستری در زمینه شکنجه نوشته است. از نوشته اینها بر میآید که در صدد ایجاد تشنج هستند. یکی از ارگانهائی که اکنون در آن پاکسازی صورت نگرفته است و اخیرأ دفترچه ای ازطرف کانون وکلا منتشر شده که حتی اسم و عکس وکلائی که در خارج از کشور علیه انقلاب فعالیت میکنند درج نموده است. از شما خواهش میکنم که در این زمینه توضیح بدهید.

ج ـ دستگاههای قضائی و کانون وکلای دادگستری بایستی بر طبق قوانین جدید که بر مبنای ارزشهای انقلاب اسلامی است باز سازی بشود. در رابطه با کانون طرحی تهیه کرده اند که امیدوارم هر چه زودتر تکمیل بشود و بصورت قانون تقدیم مجلس بشود.

س ـ آیا دوره گردی کسینجر آغاز توطئه جدیدی نیست؟

ج ـ طبیعی است که این دلالان مظلمه برای سوداگران سیاسی جهانی در تلاشهایشان بیش از هر چیز شر می آفرینند و طبیعی است که دولت جمهوری اسلامی ایران در حدود مقدورات و امکاناتش مراقب این تحریکات شر آفرین هست.

(...)

اختیارات وزیر دادگستری

انقلاب اسلامی ـ همانطوریکه مطلع هستید وزیر دادگستری از سمت خود استعفا نموده است و بنظر میرسد که علت عمده استعفای ایشان تفسیری است که شورای نگهبان از قانون اساسی بعمل آورده است و در حقیقت وزیر دادگستری را که در مقابل مجلس مسئول است فرد بی اختیار قلمداد نموده. نظر شما در این مورد چیست؟

ج ـ مطلب اخیرتان همانطوری که دکتر مهرپور عضو شورای نگهبان پاسخ دادند، هر وزیری در حدود مسئولیتها و در حدود اختیارات و وظایفش در برابر مجلس مسئول است، وقتی که به تفسیر شورای نگهبان حدود وظایف و اختیارات وزیر دادگستری مشخص میشود، مجلس هم در همان حدود از او مسئولیت میخواهد. بنا بر این هیچ اشکالی بوجود نمی آورد اما اینکه دلیل واقعی استعفای ایشان چیست من در این روز ایشان را ملاقات نکرده و نمیخواهم ازروی حدس و گمان چیزی را بگویم.

پلیس قضائی

س ـ به چه دلیل هنوز پلیس قضائی ما کار رسمی اش را شروع نکرده است؟

ج ـ چند ماه است که در این رابطه فعالیتهای زیادی شده، طرحهائی تهیه شده افرادی بعنوان شروع کنندگان طرح انتخاب شده اند ولی در اثنای کار به مشکلات تازه ای برخورد کرده اند که نتوانسته اند که این نهاد ضروری قوه قضائیه را با سرعت تشکیل بدهند. اخیرأ یکی ازبرادرها که به اینگونه کارها علاقمند است، مسئولیت قبول کرده است و امیدوار هستم که در این اقدام نهائی موفق باشد و بزودی بتوانیم خبر شروع بکار این نهاد را به اطلاع ملت برسانیم.

(...)

دیوانعالی عدالت

س ـ تکلیف دیوانعالی عدالت چه وقت روشن خواهد شد؟

ج ـ راجع به دیوان عدالت آخرین اصلاحاتی که در لایحه کرده اند بین اعضای شورای عالی قضائی پخش شده بهر یک نسخه ای داده شده که امیدوار هستم در اولین یا دومین جلسه آینده شورای عالی قضائی مورد بحث قرار بگیرد و تصویب بشود وبرای مجلس فرستاده بشود.

(...)

تکرار وقایع مشهد واصفهان

س ـ اخیرأ وقایع مشهد و اصفهان در شهر فسا تکرار شده است، دستگاه قضائی در این زمینه چه اقدامی بعمل آورده است؟

ج ـ راه پیمائی اربعین بیاد اربعین شهادت مقدس سالار شهیدان حسین بن علی (ع) و یاران فداکارش که در سراسر مملکت برگزار شد همه جا همراه با نشان دادن موضع ملت در رابطه با این رویدادها بود پاسخی مناسب به این جوسازیها بود بهرحال بگذارید دولت و مسئولان مملکت بجای پرداختن به این مسائل به درمان درد مردم ما و مجروحین جامعه ما بپردازند من به سهم خودم ترجیح میدهم اگر یک ساعت هم باید صرف این گونه مسائل بشود آن وقت صرف رسیدگی به کاریک محروم، این انسان مورد ستم بشود. و گمان میکنم این است رویه اساسی در اداره جامعه، بعد از انقلابمان تنها از این راه هم هست که میتوانیم بیاری خداوند این پیوند مقدس میان اسلام، امت، امام و انقلاب را روز بروز مستحکمتر کنیم.

مگر اینکه نگرانی از فرار وجود داشته باشد حتی الامکان با گرفتن وجه الضمان یا کفیل باید برای اینکه متهمان همه گونه کوشش بعمل بیاید. و این مطلبی است که در رأس گفته شده و توصیه شده و تأکید شده و لازم است پیگیری بشود تا بصورت کامل به مرحله اجرا دربیاید.

(...)

دخالت وکیل در دعاوی

انقلاب اسلامی ـ با توجه به اینکه متهمینی که در دادگاههای انقلاب محاکمه میشوند آشنا به اصول و قوانین اسلامی نیستند، ودر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دخالت وکیل در دعاوی پیش بینی شده است، چه اقداماتی تا کنون برای شرکت وکلای با صلاحیت در این دعاوی بعمل آورده اید؟

ج ـ اقدام تازه نمیخواهد قبلأ هم اعلام شده وکلائی که آشنا باشند به قوانین جزائی اسلام و صلاحیت آنها هم از این نظر مورد تأئید دستگاه قضائی قرار بگیرند میتوانند شرکت کنند.

انقلاب اسلامی ـ ولی تاکنون چنین موردی پیش نیامده.

ج ـ باید بپرسید چرا.

انقلاب اسلامی ـ مثلا در محاکمه سعادتی، دکتر لاهیجی آمادگی خود رابرای شرکت در آن اعلام نمود لیکن دادسرا دعوتی از وی بعمل نیاورد.

ج ـ شاید دادسرا روش دفاعیات ایشان را متناسب با روش لازم در فقه اسلامی تشخیص نداده بهر حال مسئله اساسی این است که وکالت باید واقعأ بصورت یک خدمت بحق باشد نه بصورت خدمت به موکل دربیاید. اگر وکالت در خط خدمت به حق باشد چیز بسیار خوبی است ولی اگر وکالت در خط خدمت به موکل باشد میخواهد بحق باشد یا نابه حق خود این برخلاف موازین اسلامی است.

انقلاب اسلامی ـ چه مقامی صلاحیت وکلا را تأئید میکند؟

ج ـ حداقل نظر شورایعالی قضائی میتواند در این زمینه معتبر باشد.


منبع: روزنامه انقلاب اسلامی ١١دی ١٣٥٩