ترویج مدارا و عدالت به کمک دانش و تفاهم
اخلاق شهروندی

نامه به هوساک، قدرت بی قدرتان و روح منشور

واسلاو هاول
بنیاد عبدالرحمن برومند
۲۵ آبان ۱۳۹۶
کتاب

پنج سال قبل از درگذشت واسلاو هاول، بنیاد عبدالرحمن برومند بر آن شد که سه نوشتۀ او را که به فارسی ترجمه نشده بودند به این زبان منتشر کند. این سه نوشته، نامه سرگشاده به گوستاو هوساک، قدرت بی قدرتان، و روح منشور ٧٧ بود. وجه مشترک این سه متن موقعیت وخیمی است که منجر به تدوینشان شده است. هاول زمانی قلم به دست میگیرد که مردم چکسلواکی تحت فشار یک نظام خفقان آور امید خود را به هرگونه امکان اصلاح و بهبود اوضاع از دست داده اند. یأس حاکم بر جو کشور، به انحطاط اخلاقی گسترده ای منجر شده که برای کشورو آینده مردم بسیار نگران کننده است. نامه به هوساک ) ١٩٧٥ ، ( قدرت بی قدرتان ) ١٩٧٨ ، ( و روح منشور)  ١٩٨٦ ، هر سه در پاسخ به این یأس و انحطاط نوشته شده اند.

در اندیشه و در عمل هاول به حکومتش (نامه به هوساک)، به مردم کشورش (قدرت بی قدرتان) و بالاخره به افکار عمومی جهان (روح منشور) هشدار می دهد که به ظاهر اوضاع و تفاسیر دروغین آن بسنده نکنند و واقعیت را از پس پردۀ گفتمان حاکم چناچه هست ببینند و بفهمند. او از طریق تحلیل، ریشه یابی و تأمل در باب معضلات و دشواری های پیش روی شهروندان در نظام های توتالیتر و خودکامه، نه تنها برای هر فرد و تعاملش با نظام چاره جویی کرده است، بلکه اندیشه و فلسفۀ دموکراسی را از بطن نظامی که نفی مطلقش است بازسازی و احیا می کند.


هاول را همگان به عنوان یک ادیب و یک چهرۀ سیاسی مدافع حقوق بشر می شناسند، قرائت دقیق این سه متن نمایانگر چهرۀ یک فیلسوف سیاست است که از قدرت اندیشه اش برای احیای حیثیت و کرامت انسانی افراد استفاده می کند و یک استراتژی دراز مدّت برای خروج از بن بست توتالیتاریسم تببین می کند.
آشنایی با این سه مقاله که شامل جوهر اندیشه هاول می شود، برای شهروندان ایرانی که بیش از سی سال تحت سیطرۀ نظامی مشابه، و حتی خشن تر از حکومت چکسلواکی به سر برده اند، الزامی است. طنز قضیه در اینجاست که تحلیل رئیس جمهور فقید چکی در مورد نظام کشورش بیش از مجموعۀ آیات و احادیث اسلامی، اسباب درک ماهیت جمهوری اسلامی را برای خواننده اش فراهم می کند.


فصل اوّل این کتاب، نامه سرگشاده به گوستاو هوساک، در نخستین سالگرد درگذشت واسلاو هاول ( ١٨ دسامبر ٢٠١٢) توسط بنیاد عبدالرحمن برومند منتشر شد و تا نیمۀ ماه دسامبر ٢٠١٥ بیش از ده هزار و پانصد و پنجاه نفر از صفحۀ ان در سایت کتابخانه بنیاد دیدن کردند. این نامه و دو مقاله دیگر هاول به همت همکار
بنیاد رضا ناصحی به زبان فارسی ترجمه شده است. برای ترجمه از نسخه های فرانسه و انگلیسی متون استفاده شده است. و چون متن انگلیسی توسط یکی از آشنایان هاول پل ویلسون ( Paul Wilson ) ترجمه شده و در وبسایت رسمی او منتشر شده است، در صورت ابهام به متن انگلیسی رجوع کرده ایم و در مواردی نیز با دوستان چک زبان ، که با هاول و افکارش نزدیک اند مشورت کرده ایم. سه مقاله بر اساس تاریخ انتشارشان در کتاب منتشر شده اند و ترجمه فارسی متن منشور ٧٧ نیز بر همین اساس به کتاب اضافه شده است. درمقدمۀ هریک از این متون، زمینه تاریخی و علل تدوین آن به اختصار آمده است. واسلاو هاول بدون هیچ چشمداشتی اجازه ترجمه و نشر "نامه سرگشاده به گوستاو هوساک"، "قدرت بی قدرتان"، و "روح منشور ٧٧ " را به بنیاد عبدالرحمن برومند
اعطاء نمود.
لادن برومند