بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

ژان میشل ژامه

درباره

سن: ۲۵
ملیت: فرانسه
مذهب: نامعلوم
وضعیت تأهل: نامعلوم

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۱۷ تیر ۱۳۵۹
محل: پاريس، فرانسه
نحوه کشته‌شدن: فراقضایی- سلاح گرم
اتهامات: جرم نا‌مشخص

ملاحظات

نوعی متصدی پذیرش مسلح، برای پذیرش میهمانان نخست‌وزیر سابق بختیار در آپارتمان او واقع در نویی سور سن، بود. مسئولیتش مراقبت و حفاظت از بختیار بود.

آقای "ژان میشل ژامه" یکی از دو نفری است که در اقدامی برای ترور شاپور بختیار در تاریخ ۲۷ تیرماه ۱۳۵۹ در "نوئی – سور – سن" یکی از حومه‌های پاریس ، به قتل رسید.

اطلاعات درباره این اقدام به ترور از مطبوعات فرانسه گرفته شده‌اند. (روزنامه‌های فیگارو به تاریخ ۲۸ تیرماه ۱۳۵۹، فرانس سوار به تاریخ‌های ۲۷ و ۲۸ تیرماه ۱۳۵۹، لوموند به تاریخ‌های ۲۸ تیرماه ۱۳۵۹ و ۸ ، ۱۴ و ۲۱ اسفند ۱۳۶۰، اکسپرس از ۲۴ تا ۳۰ خرداد ۱۳۵۹ و از ۴ تا ۱۰ مرداد ۱۳۵۹)

عملیات اقدام برای ترور شاپور بختیار که ساکن آپارتمانی در "نویلی سورسن" بود، روز ۲۷ تیرماه توسط یک گروه کماندویی تروریستی شامل پنج نفر، صورت گرفت. این افراد عبارت بودند از: "انیس نقاش" یک مسیحی لبنانی، "نژاد تبریزی" یک ایرانی عضو سپاه پاسداران، "فاوضی الستاری" یک فلسطینی، و دو نفر دیگر به نامهای "صلاح‌الدین الکارا" و "محمد جناب" که بنابر منابع مختلف اهل سوریه یا لبنان بوده‌اند.

کوماندوها ساعت ۸ و ۴۵ دقیقه صبح با اسلحه مجهز به صداخفه کن و کارت خبرنگاری روزنامه "اومانیته" متعلق به حزب کمونیست فرانسه، به ساختمان رسیدند. ماموران پلیس فرانسه که برای نگهبانی از بختیار گماشته شده بودند، به آنها اجازه دادند تا وارد راهرو ورودی شوند. در آنجا "ژان میشل ژامه" مسئول اعلام ورود ملاقاتیها به بختیار از طریق آیفن بود. او قبل از این که بتواند به آپارتمان بختیار زنگ بزند، مورد هدف گلوله قرار گرفت. کماندوها آنگاه به طبقه دوم که محل آپارتمان بختیار بود، رفتند و به اشتباه درب خانه همسایه‌اش را زدند. آنها "ایوان استین" را به محض باز کردن درب کشتند و خواهرش را مجروح کردند. وقتی که کماندوها سرانجام درب آپارتمان بختیار را زدند، خواهر (برادر) زاده بختیار که به این بازدید بی موقع مشکوک شده بود، قبل از باز کردن درب، زنجیر ایمنی را بست. کماندوها از لای درب شلیک کردند اما نتوانستند وارد شده و ماموریت خود را تکمیل کنند.

اعضای این گروه کماندویی موقع خروج از ساختمان دستگیر شدند. آنها توسط پلیس فرانسه بازداشت و بازجویی شدند. آنها در تمامی مراحل قانونی مسئولیت عمل خویش را بعهده گرفتند. آنها در دادگاه "اوت دو سن" که از تاریخ ۱۶ بهمن تا ۱۹ اسفند ۱۳۶۰ تشکیل شد، به قتل متهم شدند. متهمان دادگاه را صالح ندانسته و بجز شرکت در یک جلسه، از حضور در دادگاه خودداری کردند. به رغم آنها الله تنها قاضی است. تمامی اعضای این گروه کماندویی به حبس ابد محکوم شدند به جز "فاوضی الستاری" که به بیست سال زندان محکوم شد.

نام "ژان میشل ژامه" به همراه سایر قربانیان حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران در "امید" درج شده است. چراکه اطلاعات موجود حاکی است که او در جریان اقدام ماموران جمهوری اسلامی ایران برای ترور شاپور بختیار مورد هدف گلوله قرار گرفته است. اقدامی که توسط مقامات ایران تایید شده است.

"نقاش" رهبر گروه در تنها جلسه دادگاهی که حضور یافت، گفت که نقشه ترور براساس حکمی بود که دادگاه انقلاب اسلامی تهران صادر کرده بود. (لوموند ۱۹ اسفند ۱۳۶۰)

سپاه پاسداران طی اطلاعیه که روز ۲۸ تیرماه ۱۳۵۹ صادر کرد و از رادیوی رسمی تهران خوانده شد، مسئولیت اقدام به ترور شاپور بختیار را بلافاصله به عهده گرفت.

آیت الله خلخالی که توسط خمینی به عنوان رﺌیس دادگاه انقلاب اسلامی تعیین شده بود، طی مصاحبه‌ای با مجله "اکسپرس" که در هفته ۲۴ تا ۳۰ خرداد ۱۳۵۹ منتشر شد، گفت که بختیار در لیست سیاهی قرار دارد و کماندویی برای کشتن او مامور شده است. (صفحه ۱۴۱)

روزنامه فیگارو همچنین در تاریخ ۲۸ تیرماه ۱۳۵۹ از لیستی می‌نویسد که در آن نام بختیار به دنبال اسامی برخی از اقوام شاه سابق آمده است. خلخالی گفت: "من کماندویی فرستادم تا او را بگیرد. او نمی‌تواند فرار کند."

علاوه بر این، "انیس نقاش" در مصاحبه‌ای که در ۱۰‌ آذرماه ۱۳۷۱ با روزنامه لوموند انجام می‌دهد، می‌گوید: "در آن زمان، کشتن نخست وزیر پیشین شاه یک ضرورت سیاسی بود و از نظر حقوقی قابل توجیه."

زمانی که موجی از بمبگذاریها در فوریه ۱۹۸۵ و می ۱۹۸۶ موجب کشته شدن ۱۴ نفر و مجروح شدن ۳۳۵ نفر گردید، نام "انیس نقاش" بار دیگر عنوان خبرها شد. مسئولیت این بمبگذاریها را گروهی به عهده گرفت که نزدیک به حزب الله لبنان بود. جریانی که جمهوری اسلامی رهبری ایدﺌولوژیک آن را داشت و برایش تسلیحات فراهم می‌کرد. کسانی که مسئولیت این بمبگذاریها را بعهده گرفتند تقاضای آزادی سه زندانی در فرانسه را کرده بودند که "انیس نقاش" عضو جهاد یکی از آنها بود. (به نقل از "دیدیه بیژو" در نشریه "فرهنگ و تضادها" شماره ۴ سال ۱۹۹۲، صفحات ۱۴۷ تا ۱۷۳)

روز ۵ مردادماه ۱۳۶۹، میتران رﺌیس جمهور فرانسه "انیس نقاش" رهبر گروه کماندویی را بخشید. "نقاش" به تهران رفت و بنابر گزارشات، تا کنون یا در پایتخت ایران و یا در بیروت زندگی کرده است. روز ۱۵ مرداد ۱۳۷۰، شاپور بختیار و دستیارش سروش کتیبه در "سورسن" یکی از حومه‌های پاریس که بعد از اقدام ترورش در سال ۱۳۵۹ در آنجا زندگی می‌کرد، به قتل رسید. این ترور توسط اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی صورت گرفت.

تصحیح و یا تکمیل کنید