مشخصات

سن ۶۶

ملیت ايراني

مذهب اسلام

وضعیت خانوادگی متاهل

تحصیلات مدرک دانشگاهي

شغل نیروهای مسلح

مرتبه و موقعیت سرلشکر، رئیس سابق ساواک، سفیر ایران در پاکستان

مورد حقوقی

تاریخ اعدام ۲۶ بهمن ۱۳۵۷

محل مدرسه رفاه, ايران

نحوه اعدام تيرباران

اتهامات جرم ضد انقلاب نا مشخص; شکنجه; قتل و/يا قتل مسلمانان و /يا مبارزين; مفسد في الارض; همکاري با ساواک، پليس سياسي

ملاحظات

ارتشبد نصیری یکی از ۴۳۸ نفریست که اعدامشان در گزارش اسفند ۱۳۵۸ سازمان عفو بین الملل اعلام شده است. سازمان عفو بین الملل، بر مبنای گزارشات رسانه های ایرانی وخارجی و خبرگزاری رسمی پارس لیستی از متهمینی را که دادگاه های انقلاب، از زمان تأسیس تا مرداد ۱۳۵۸، محکوم کرده اند تهیه و در این گزارش منتشر کرده است. خبر این اعدام در اطلاعیه دادگاه فوق العاده اسلامی (کیهان ۲۸‌ بهمن ۱۳۵۷) نیز منتشر شده است.

نام ارتشبد نصیری در خاطرات قاضی شرع صادق خلخالی (جلد اول) نیز ذکر شده:

"اینجانب، پس از دریافت حکم، به محاکمه مجرمین درجه یک پرداختم، اوّلین کسانی که در دادگاه محاکمه و به جزای عمل خود رسیدند، عبارت بودند از: نعمت الله نصیری، رئیس سازمان ساواک و (...). این چهار نفر (...) در مدرسه رفاه اعدام شدند و حکم اعدام آنها را اینجانب صادر کردم. ....همه افرادی که در دادگاه های انقلاب محکوم به اعدام شدند، از مصادیق بارز «مفسد فی الارض» بودند و تحت همین عنوان هم اعدام شدند."

"مفسد فی الارض یعنی کسی که به گسترش فساد در روی زمین بکوشد و به توسعه آن کمک کند. فساد هم یعنی چیزی که موجب انحطاط و نابودی و انحراف جامعه از اصل طبیعی آن باشد. افرادی که اعدام شدند، در گسترش فساد و فحشا و رواج هرویین و تریاک و بی بندوباری و لامذهبی و آدم کشی و خیانت و چاپلوسی و خلاصه، همه اوصاف رذیله کوشیدند. گرفتاری آن ها از آن زمان بیشتر شد که با دیدن انقلاب ملّت، هیچ توبه نکردند. من عقیده داشتم و حالا هم معتقدم که تمام وکلای مجلسین شورا و سنا و همه استانداران و رؤسای ساواک و شهربانی که از سال ٤٢ به بعد و پس از تحریم امام بر سر کار بودند، محکوم به اعدام می باشند. ...مدیران کلّ، در وزارتخانه ها که خود، عامل اصلی بقای دستگاه بودند و به خاطر تقرّب به شاه و خانواده او به هر ذلّتی تن می دادند، محکوم هستند."

"خلاصه این که همه افرادی که از همان اوایل تأسیس دادگاه های انقلاب اسلامی و در زندان قصر به حکم اینجانب اعدام شدند، مفسد فی الارض بودند و به حکم قرآن خونشان هدر بود. آنان یا از هزار فامیل بودند، یا فراماسون بودند و یا ساواکی و ایران فروش و جامعه بر باد ده. نمی شد یکی از آنها را به حکم قرآن تبرئه کرد."

دستگیری و بازداشت

اطلاعی در مورد جزئیات دستگیری و بازداشت این متهم در دست نیست

دادگاه

بنا به گزارش خبرنگار کیهان از محاکمه ارتشبد نصیری، جلسه دادگاه در روز٢٦ بهمن، دو روز پس از فرمان آیت الله خمینی تشکیل شد و ‍١٠ ساعت به طول انجامید. در این مدت متهم و ٢٤ نفر دیگر محاکمه شدند. در گزارش جلسه دادگاه به حضور شهود دادستانی اشاره شده ولی نشانی از شهادت به نفع متهمین و یا وکیل مدافع نیست:".....این گروه ۲۵ نفری در حالی که نام... خود را در روی سینه هایشان حمل می کردند به سخنان رئیس دادگاه عدل اسلامی گوش فرا دادند... در آن سوی دادگاه ۳ نفر قاضی خوش نام دادگستری، آقای عدالتی از جامعه روحانیون مبارز، نماینده مخصوص امام خمینی، آقای دکتر یزدی یکی از اعضای شورای ۹ نفره انقلاب جنایتکاران را به محاکمه کشیدند".

در این گزارش(صفحه ۱) همچنین آیه ای از قرآن بر دیوار دادگاه در پسزمینه عکس ارتشبد نصیری دیده می شود. متن آیه از این قرار است:

"بنام خدای شکننده جباران و ستمگران – ای کسانیکه عقل و فکر دارید، بدانید که قصاص (...) برای شما حیات بخش است (...). هر کسی مؤمنی را با تعمد بکشد، جزایش جهنم است و همیشه در جهنم به عذاب گرفتار خواهد بود. آنکس که یک نفر را بکشد، مثل اینست که همه مردم را کشته."

اتهامات

بنا به اطلاعیه دادگاه فوق العاده اسلامی ارتشبد نصیری متهم به شکنجه، کشتار مردم و فساد فی الارض شده است.

مدارک و شواهد

از مدارک ارائه شده علیه متهم اطلاعی در دست نیست. در گزارش خبرنگار کیهان، اشاره به شهادت شهود دادستانی شده اما جزئیات اظهارات این شهود گزارش نشده است: "...شهود عینی، خانواده هایی که هر یک چندین داغ به سینه دارند، یار و مددکار دادرسان دادگاه هستند. گوئی هیچ نقطه ابهامی وجود ندارد."

بر اساس اظهارات قاضی شرع (خاطرات آیت الله خلخالی، جلد یک) همکاری با رژیم سابق پس از سال ۱۳۴۲ از دلایل جرم علیه متهم بشمار آمده است:

". من عقیده داشتم و حالا هم معتقدم که تمام وکلای مجلسین شورا و سنا و همه استانداران و رؤسای ساواک و شهربانی که از سال ٤٢ به بعد و پس از تحریم امام بر سر کار بودند، محکوم به اعدام می باشند. ...مدیران کلّ، در وزارتخانه ها که خود، عامل اصلی بقای دستگاه بودند و به خاطر تقرّب به شاه و خانواده او به هر ذلّتی تن می دادند، محکوم هستند."

دفاعیات

گزارش این دادگاه اشاره ای به دفاعیات متهم و یا اظهارات شهود به نفع وی نمی کند: "فضای دادگاه در زیر رگبار هزاران سؤال... غیر قابل تحمل شده. همه آنها به سختی نفس می کشند... و(متهمین) خود نیز انکار نمی کنند و مرگ را در مقابل خود می بینند."

ارتشبد نصیری لحظاتی پیش از اعدام به سؤالات خبرنگار کیهان جواب می دهد و با استناد به مدارک بایگانی شده در ساواک اتهامات دادگاه علیه خود را رد می کند.

حکم

بنا به اطلاعات موجود دادگاه فوق العاده اسلامی بلافاصله پس از محاکمه (ساعت ۱۰ شب) متهم را مفسد فی الارض شناخته و حکم اعدام و مصادره اموال وی را صادر کرده است.این حکم همان روز پس از تصویب آیت الله خمینی (ساعت یازده و چهل و پنج دقیقه) در روی پشت بام مدرسه علوی به مورد اجرا گذاشته شد.