بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

عباس کاتوزیان

درباره

ملیت: ايران
مذهب: بدون باور مذهبی
وضعیت تأهل: نامعلوم

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۷ شهریور ۱۳۶۰
محل: زندان اوين، تهران، استان تهران، ايران
نحوه کشته‌شدن: تيرباران
اتهامات: مخالفت فعال با جمهوری اسلامی; شرکت در خانه‌های تیمی; چاپ/پخش اعلامیه

ملاحظات

اطلاعات درباره آقای عباس کاتوزیان، فرزند محمد ابراهیم، از طریق گفتگو با یکی از دوستان وی به دست آمده است. ضمیمۀ شمارۀ ۲٦۱ نشریۀ مجاهد، چاپ سازمان مجاهدین خلق ایران، نیز به او اشاره کرده است (۱٥ شهریور ۱۳٦٤) این ضمیمه شامل فهرست ۱۲٠۲۸ نفر است که اکثراً وابسته به گروه‌های سیاسی مخالف رژیم بوده‌اند. این اشخاص از تاریخ ۳٠ خرداد ۱۳٦٠ تا زمان چاپ نشریه مجاهد اعدام شده و یا در درگیری با قوای انتظامی جمهوری اسلامی کشته شده‌اند. به گفته مصاحبه شونده، نام او همچنین در لیست اعدام شدگان شهریور ١٣٦٠ از طریق اخبار رادیو اعلام و در روزنامه‌های وقت منتشر شد، از جمله در اطلاعیه روابط عمومی دادستانی کل انقلاب اسلامی منتشر در روزنامه کیهان به تاریخ ٩ شهریور ۱۳٦٠.

در این اطلاعیه آمده است: «درود به رزمندگان جبهه‌های نبرد با کفر جهانی به سرکردگی آمریکای خوانخوار و دورد به امت قهرمان و شهید پرور که در جبهه داخلی عرصه را بر منافقان کوردل و جنایتکار تنگ نموده و هر روز که می‌گذرد عده دیگری از این جنایتکاران به قرآن و اسلام را دستگیر و تحویل نیروهای انتظامی و قضائی می‌دهند و به ندای قرآن لبیک می‌گویند که یا ایها النبی جاهدا الکفار و المنافقین و اغلط علیهم...» [ای پيغمبر با افراد بی‌ايمان و منافق مبارزه كن و بر آنها سخت بگير. سوره توبه، آیه ٧٣].

آقای کاتوزیان تکنیسین ساختمان بود و فعالیت سیاسی خود را در دوره شاه آغاز کرد و به دلیل این فعالیتها از سال ١٣٥٣ تا ١٣٥٧ در زندان بود. وی بعد از انقلاب فعالیت خود را با سازمان چریکهای فدائی خلق ادامه داد و با انشعاب چریکهای فدائی خلق، شاخه اشرف دهقانی به این گروه پیوست.

در سال ۱۳٤۹ چریکهای فدائی خلق، متأثر از انقلاب کوبا و جنبش چریکی آمریکای لاتین، با ایدئولوژی مارکسیسم - لنینیسم و با اعتقاد به مبارزه مسلحانه، از ادغام دو گروه چریکی مخالف رژیم شاه به وجود آمد. این سازمان پس از پیروزی انقلاب اسلامی به نفی مشی چریکی پرداخت. تعدادی از اعضای سابق سازمان فدائیان خلق که به مبارزه چریکی پایبند ماندند، گروه مستقل چریکهای فدائی خلق (شاخه اشرف دهقانی) را تشکیل دادند.

دستگیری و بازداشت

آقای عباس کاتوزیان در سال ١٣٥٩ در تهران دستگیر و به زندان اوین برده شد. اطلاعی در مورد جزئیات دستگیری و دوره بازداشت او در دست نیست.

دادگاه

اطلاعی درباره جلسه یا جلسات دادگاه در دست نیست، جز این که آقای کاتوزیان در دادگاه انقلاب اسلامی مرکز محاکمه شد.

اتهامات

در اطلاعیه روابط عمومی دادستانی کل اتهامات آقای کاتوزیان چنین اعلام شد: «عضویت در خانه تیمی، مسئول کمیته انتشارات چاپ چریکهای فدائی شاخه اشرف دهقانی و مسئول تشکیلاتی در تهران».

در شرایطی که حداقل تضمینهای دادرسی رعایت نمی‌شود و متهمین از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می‌شود مسلم و قطعی نیست.

مدارک و شواهد

در گزارش این اعدام نشانی از مدارک ارائه شده در دادگاه علیه متهم نیست. آقای کاتوزیان هنگام دستگیری نشریه چریکها را همراه داشت. در زندان اوین، رئیس زندان که او را که از زندان دوره شاه می‌شناخته است، او را شناسایی کرد.

دفاعیات

از دفاعیات متهم در دادگاه اطلاعی در دست نیست. هنگام بازداشت، همراه داشتن نشریه چریکهای فدایی را به این صورت توجیه کرده بود که او کارگر چاپخانه است و اینها را برای چاپ به او داده‌اند.

حکم

دادگاه انقلاب اسلامی مرکز آقای کاتوزیان و ١٣ نفر دیگر را «مفسد فی الارض و باغی و محارب با خدا و رسول خدا» نامید و به مرگ محکوم کرد. آنها روز ٧ شهریور ١٣٦٠ در محوطه اوین تیرباران گردیدند. به احتمال زیاد وی در خاوران، محل دفن «کافران» دفن شده است.

تصحیح و یا تکمیل کنید