بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

مهدی دیباج

درباره

ملیت: ايران
مذهب: مسيحيت
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۱۴ تیر ۱۳۷۳
محل: ايران
نحوه کشته‌شدن: قتل با سلاح سرد
اتهامات: ارتداد

ملاحظات

کشیش مهدی دیباج در سال ۱۳۲۷ در چهارده سالگی به مسیحیت گرویده بود. در سال ١٣٦٤ به اتهام ارتداد دستگیر شد و پس از ۹ سال از زندان آزاد شد. اما پنج ماه بعد، او را ربودند.

 جزئیات مربوط به اعدام فرا قضایی کشیش مهدی دیباج از گزارش سال ۱۹۹۵ سازمان عفو بین الملل و دفاعیات وی در دادگاه انقلاب اسلامی شهر ساری که در شبکه اینترنت (سایت فارسی نت) منتشر شده به دست آمده.

سازمان عفو بین الملل در تعریفی که از اعدام با توسل به شیوه‌های فرا قضایی به دست داده‌است مواردی را نیز می‌گنجاند که ناظر بر قتل اشخاص معینی می شود که می توان منطقاً فرض گرفت قتل آن‌ها نتیجه سیاست دولت در سطوح مختلف آن است.

مقامات دولت ایران هرگونه مسئولیتی را در این مورد تکذیب نموده و یکی از سازمان های مخالف جمهوری اسلامی را متهم به ارتکاب قتل آقای دیباج نمودند. رهبری این سازمان این اتهام را رد کرد و دولت جمهوری اسلامی را مسئول آن دانست. سازمان عفو بین الملل گزارش می دهد که در پی قتل کشیش مهدی دیباج و چند تن دیگر از رهبران اقلیت های مذهبی : "دیگر رهبران کلیسایی، از سوی مقامات زیر فشار گذاشته شده بودند که در تلویزیون و رادیو علناً اعلام کنند که یک سازمان مخالف نظام مسئولیت قتل‌ها را به عهده داشته است. چند نفری از آنان که از قبول این امر سرباز زدند، از ترس اقدامات تلافی‌جویانه مخفیانه کشور را ترک کردند."

دستگیری و بازداشت

آقای مهدی دیباج در سال ۱۹۸۴ دستگیر و در زندانی در شهر ساری در استان مازندران تا ژانویه ۱۹۹۴ در بازداشت بود. در این مدت گویا دو سال را در سلول انفرادی به سر آورده است. عفو بین الملل مهدی دیباج را از مصادیق زندانیان وجدان به شمار می آورد و بارها درخواست آزادی فوری و بی قید و شرط او را کرده بود.

دادگاه

دادگاه انقلاب اسلامی ساری در دسامبر ۱۹۹۳ برای بررسی پرونده کشیش مهدی دیباج تشکیل جلسه داد و پس از صدور رأی به وی ۲۰ روز برای فرجام خواهی مهلت داده شد.

اتهامات

آقای دیباج به سبب تغییر مذهب از اسلام به مسیحیت در ۴۵ سال پیش متهم به ارتداد شده بود.

مدارک و شواهد

کشیش دیباج مسیحی بودن خویش را تکذیب ننمود.

دفاعیات

پاسخ کشیش دیباج در مورد اتهام ارتداد دردادگاه انقلاب اسلامی ساری بدین شرح بود : "به من تهمت ارتداد زده اند! خدای نادیده که عارف قلوب است به ما مسیحیان اطمینان بخشیده که از "مرتدان نیستیم تا هلاک شویم، بلکه از ایماندارانیم تا جان خود را نجات دهیم" (عبرانیان ۱۰ : ۳۹). در فقه اسلامی هم مرتد به کسی گفته می شود که به خدا، انبیاء و معاد ایمان ندارد. ما مسیحیان به هر سه ایمان داریم. می گویند "مسلمان بودی و مسیحی شدی" نه من سالها بی دین بودم. با مطالعه و تحقیق به دعوت خدا لبیک گفتم و به عیسی مسیح خداوند ایمان آوردم تا حیات جاودانی شوم (یوحنا: ۶ : ۴۷)."

حکم

در دسامبر ۱۹۹۳ دادگاه انقلاب اسلامی ساری مهدی دیباج را به جرم ارتداد به مرگ محکوم کرد. به رغم این که وی، در پی فشار های بین المللی بر دولت ایران، در۱۶ژانویه ۱۹۹۴ آزاد گردید و لیکن چنان که گفته می‌شود اتهامات علیه او هم چنان بر جاماند و از وی رفع اتهام نشد. در ۵ ژوئیه ۱۹۹۴ جسد او در وضعیتی مشکوک پیدا شد. در همان روز، خبر‌گزاری جمهوری اسلامی ایران ( ایرنا ) اطلاعیه رسمی پلیس را منتشر کرد مبنی بر اینکه " هنگام انجام بازرسی‌های مربوط به پی‌گیری مرگ میکائیلیان (کشیش دیگری که در شرائط مشکوک به قتل رسید) که از هفته گذشته ناپدید شده بود، مأموران جسد ناشناسی را یافتند که بعداً از طرف اعضای خانواده دیباج به عنوان جسد دیباج شناسایی گردید" بنا بر گزارش‌ها وی از ۲۴ ژوئن ۱۹۹۴ ناپدید شده بود. جسد مهدی دیباج در یخچال منزل کشیش میکائلیان کشف شد. بنا به گزارش یک سازمان مسیحی به نام الام، کشیش دیباج به ضرب چاقو کشته شد.

تصحیح و یا تکمیل کنید